Plantas con Saponinas

742 plantas medicinales que contienen saponinas (358 con ilustración botánica).

El compuesto Saponinas se encuentra en 742 especies con uso medicinal documentado en la herbolaria latinoamericana. Las plantas que lo contienen se distribuyen principalmente en Andes, México, Amazonia. Las aplicaciones terapéuticas más frecuentes de estas plantas incluyen: antiinflamatorio, digestivo, analgésico, astringente. Se presenta con mayor frecuencia en las familias Asteraceae, Lamiaceae, Fabaceae, Solanaceae.

¿Qué son las saponinas?

Las saponinas son glucósidos anfifílicos compuestos por una aglicona (sapogenina) unida a una o más cadenas de azúcares. Se dividen en saponinas triterpenoides (predominantes en dicotiledóneas) y saponinas esteroidales (frecuentes en monocotiledóneas como Liliaceae y Dioscoreaceae). Su nombre proviene del latín sapo (jabón), ya que forman espuma persistente al agitarlas con agua. Esta propiedad tensoactiva fue aprovechada por los pueblos andinos para lavar ropa y como shampoo.

Las actividades farmacológicas documentadas incluyen acción hemolítica (a altas concentraciones), inmunomoduladora (adyuvante en vacunas — QS-21 del quillay), hipocolesterolemiante (inhiben la absorción intestinal de colesterol), antiinflamatoria, adaptogénica (ginsenósidos del ginseng) y antitumoral. Las saponinas de plantas andinas como la quinua y el quillay (Quillaja saponaria) tienen importancia comercial como emulsificantes alimentarios y adyuvantes farmacéuticos. Su absorción intestinal es generalmente baja, pero su interacción con la mucosa intestinal y la microbiota modula efectos sistémicos significativos, incluyendo cambios en la permeabilidad intestinal y el perfil de ácidos biliares.

Mecanismo de acción

Las saponinas son glucósidos con una estructura anfipática, compuesta por una aglicona (sapogenina) hidrofóbica y una fracción de azúcares hidrofílica. Este carácter tensioactivo les permite interactuar con los lípidos de membrana, específicamente con el colesterol, alterando la integridad de la bicapa lipídica. A nivel molecular, su mecanismo de acción es pleiotrópico. En procesos inflamatorios, se ha observado que pueden modular la vía de señalización NF-κB, inhibiendo la translocación nuclear de factores de transcripción y reduciendo la expresión de citocinas proinflamatorias como TNF-α y IL-6. Asimismo, pueden influir en la actividad de la enzima COX-2 (ciclooxigenasa-2). En contextos oncológicos, su capacidad para inducir la apoptosis está ligada a la alteración de la permeabilidad de la membrana mitocondrial y la modulación de las vías de las caspasas. En sistemas biológicos complejos, su acción sobre los receptores de esteroides y la señalización de calcio intracelular también es un área de interés bioquímico relevante.

Fuentes alimentarias

Las saponinas se encuentran ampliamente distribuidas en el reino vegetal, concentrándose frecuentemente en las cubiertas de semillas y raíces. Fuentes comunes incluyen:

  • Leguminosas: La soja (Glycine max) contiene niveles significativos de saponinas triterpenoides; las legumbres como los frijoles y garbanzos poseen concentraciones variables que suelen disminuir con el remojo.
  • Pseudocereales: La quinua (Chenopodium quinoa) es una fuente notable, donde las saponinas se localizan principalmente en la capa externa (saponinas de lavado).
  • Raíces y Tubérculos: El ginseng (Panax ginseng) es la fuente clásica de saponinas de tipo ginsenósidos.
  • Frutos y Especias: El aloe vera (Aloe vera) contiene saponinas en su látex; el quilaia (Quillaja saponaria) es una fuente industrial de saponinas de alto rendimiento.

En plantas medicinales, las concentraciones suelen ser más elevadas en las raíces, cortezas y semillas para actuar como mecanismos de defensa contra herbívoros y patógenos.

Investigación clínica

La investigación clínica sobre las saponinas es vasta y diversa, abarcando desde estudios in vitro hasta ensayos clínicos controlados (RCT). Los estudios in vitro han demostrado consistentemente su capacidad para inhibir el crecimiento de ciertas líneas celulares tumorales mediante la inducción de apoptosis. En modelos in vivo (animales), se ha observado efectos hipolipemiantes y moduladores de la respuesta inmunitaria. Los estudios clínicos en humanos han explorado el uso de ginsenósidos para mejorar la función cognitiva y reducir la fatiga, aunque los resultados varían según la dosis y la pureza del extracto. Meta-análisis sobre compuestos saponínicos han sugerido un potencial efecto protector contra el daño oxidativo, aunque la variabilidad en la estructura química de las saponinas dificulta la estandarización de dosis terapéuticas. Es crucial notar que, mientras algunos estudios resaltan sus beneficios terapéuticos, otros advierten sobre su potencial hemolítico en dosis elevadas, lo que subraya la importancia de la dosificación controlada en la práctica clínica.

Biodisponibilidad y farmacocinética

La biodisponibilidad de las saponinas varía drásticamente según su estructura química (esteroidal vs. triterpenoidal). Tras la administración oral, las saponinas de alto peso molecular suelen tener una absorción intestinal limitada debido a su tamaño y carácter polar. Sin embargo, muchas saponinas son sometidas a un metabolismo de fase I (hidrólisis de azúcares) y fase II (glucuronidación) en el hígado. Un aspecto crítico es su interacción con la microbiota intestinal: las bacterias intestinales pueden hidrolizar los enlaces glicosídicos, transformando las saponinas en agliconas más lipofílicas, las cuales presentan una absorción sistémica superior. Estas agliconas son frecuentemente los metabolitos activos responsables de los efectos farmacológicos. La vida media plasmática depende de la velocidad de desglucosilación y excreción. La excreción ocurre principalmente por vía biliar y renal. La presencia de saponinas en el tracto digestivo también puede afectar la absorción de otros nutrientes al formar complejos con lípidos y proteínas, alterando la cinética de absorción intestinal.

Sobre Saponinas

Datos extraídos de la literatura científica y fichas botánicas de las plantas que contienen este compuesto.

  • Aunque los estudios detallados sobre alcaloides y saponinas en esta especie son limitados en la literatura proporcionada, la presencia de terpenoides se sugiere en análisis de extractos de otras plantas mexicanas similares, donde compuestos triterpenoides han mostrado actividad citotóxica selectiva.
  • Otros grupos químicos presentes en la familia incluyen flavonoides (compuestos que actúan como antioxidantes), terpenos (responsables de los aromas y aceites esenciales) y saponinas (que pueden tener efectos sobre las membranas celulares), los cuales contribuyen al perfil multifacético de la planta.
  • Es importante mencionar que, aunque se han reportado efectos antioxidantes y antiinflamatorios derivados de sus compuestos fenólicos, la cuantificación precisa de alcaloides o saponinas específicas en esta especie requiere estudios más profundos para su validación clínica completa (PMID 39059900).
  • Este estudio, de carácter descriptivo y de revisión de literatura, identificó que la presencia de flavonoides (quercetina, kaempferol, rutina), alcaloides, saponinas y compuestos fenólicos le confiere propiedades antioxidantes, antifúngicas, antiinflamatorias, nefroprotectoras y hepatoprotectoras.
  • Además de los alcaloides, la planta posee otros grupos de metabolitos secundarios como flavonoides (compuestos que suelen actuar como antioxidantes), terpenos (sustancias que pueden influir en la señalización celular) y saponinas (compuestos que pueden tener efectos sobre las membranas celulares).
  • Saponinas y otros compuestos: Aunque menos destacados que los flavonoides, existen otros componentes que contribuyen a las propiedades medicinales de la planta, incluyendo potencial capacidad antiparasitaria (anthelmíntica) contra ciertos tipos de gusanos como Ancylostoma caninum [PMID 34876973].
Ilustración de Abuta
Abuta Abuta grandifolia

La composición química de Abuta grandifolia es de gran interés científico debido a su riqueza en metabolitos secundarios, principalmente concentrados en la corteza de la planta.

Emenagogo

Usos terapéuticos frecuentes

Aplicaciones medicinales de plantas que contienen saponinas. El número indica cuántas especies.

Antiinflamatorio (36) Digestivo (17) Analgésico (13) Astringente (13) Nutritivo (10) Antiinflamatorio (9) Emoliente (9) Respiratorio (9)
Ilustración botánica de Abuta
Abuta
Abuta grandifolia
Menispermaceae Amazonia
Ilustración botánica de Acacia huarango
Acacia huarango
Acacia huarango
Ilustración botánica de Acacia macracantha
Acacia macracantha
Acacia macracantha
Ilustración botánica de Achiote
Achiote
Bixa orellana
Bixaceae AmazoniaAndes
Ilustración botánica de Achira
Achira
Canna indica
Cannaceae Andes
Ilustración botánica de Aesculus hippocastanum
Aesculus hippocastanum
Aesculus hippocastanum
Sapindaceae
Ilustración botánica de Agave azul
Agave azul
Agave tequilana
Asparagaceae México
Ilustración botánica de Aguacate
Aguacate
Persea americana
Lauraceae México
Ilustración botánica de Aguaje
Aguaje
Mauritia flexuosa
Arecaceae Amazonia
Ilustración botánica de Aguaymanto
Aguaymanto
Physalis peruviana
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Ají escabeche
Ají escabeche
Capsicum baccatum
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Alacrancillo
Alacrancillo
Heliotropium indicum
Heliotropiaceae Caribe
Ilustración botánica de Albahaca
Albahaca
Ocimum basilicum
Lamiaceae Caribe
Ilustración botánica de Albahaca africana
Albahaca africana
Ocimum gratissimum
Lamiaceae Caribe
Ilustración botánica de Albahaca de monte
Albahaca de monte
Ocimum campechianum
Lamiaceae Caribe
Ilustración botánica de Algodón de seda
Algodón de seda
Calotropis procera
Apocynaceae Caribe
Ilustración botánica de Anamú
Anamú
Petiveria alliacea
Phytolaccaceae Caribe
Ilustración botánica de Andiroba
Andiroba
Carapa guianensis
Meliaceae Amazonia
Ilustración botánica de Anona
Anona
Annona reticulata
Annonaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Anthurium cordatum
Anthurium cordatum
Anthurium cordatum
Ilustración botánica de Anón
Anón
Annona squamosa
Annonaceae Caribe
Ilustración botánica de Apalache
Apalache
Ilex vomitoria
Aquifoliaceae
Ilustración botánica de Aralia racemosa
Aralia racemosa
Aralia racemosa
Ilustración botánica de Arenaria lanuginosa
Arenaria lanuginosa
Arenaria lanuginosa
Ilustración botánica de Arándano
Arándano
Vaccinium myrtillus
Ericaceae Andes
Ilustración botánica de Asclepias tuberosa
Asclepias tuberosa
Asclepias tuberosa
Ilustración botánica de Asimina triloba
Asimina triloba
Asimina triloba
Ilustración botánica de Axihuitl
Axihuitl
Ageratina pichinchensis
Asteraceae México
Ilustración botánica de Ayahuasca
Ayahuasca
Banisteriopsis caapi
Malpighiaceae AmazoniaAndes
Ilustración botánica de Açaí
Açaí
Euterpe oleracea
Arecaceae Amazonia
Ilustración botánica de Añil
Añil
Indigofera suffruticosa
Fabaceae
Ilustración botánica de Bala de cañón
Bala de cañón
Couroupita guianensis
Lecythidaceae Amazonia
Ilustración botánica de Barbasco
Barbasco
Dioscorea mexicana
Dioscoreaceae México
Ilustración botánica de Barbasco mexicano
Barbasco mexicano
Dioscorea composita
Dioscoreaceae
Ilustración botánica de Bejuco de indio
Bejuco de indio
Gouania polygama
Rhamnaceae Caribe
Ilustración botánica de Berberina
Berberina
Berberis vulgaris (source)
Berberidaceae Andes
Ilustración botánica de Berberis
Berberis
Berberis vulgaris
Berberidaceae
Ilustración botánica de Besleria aggregata
Besleria aggregata
Besleria aggregata
Ilustración botánica de Besleria reticulata
Besleria reticulata
Besleria reticulata
Ilustración botánica de Bidens triplinervia
Bidens triplinervia
Bidens triplinervia
Ilustración botánica de Boldo
Boldo
Peumus boldus
Monimiaceae Andes
Ilustración botánica de Bolsa mullaca
Bolsa mullaca
Physalis angulata
Solanaceae Amazonia
Ilustración botánica de Borraja de monte
Borraja de monte
Tournefortia scabrida
Boraginaceae
Ilustración botánica de Botón de oro
Botón de oro
Tithonia diversifolia
Asteraceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Buddleja incana
Buddleja incana
Buddleja incana
Ilustración botánica de Bugambilia
Bugambilia
Bougainvillea glabra
Nyctaginaceae México
Ilustración botánica de Bálsamo de Perú
Bálsamo de Perú
Myroxylon balsamum
Fabaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Cabeza de ángel
Cabeza de ángel
Calliandra houstoniana
Fabaceae México
Ilustración botánica de Cabezona
Cabezona
Eryngium carlinae
Apiaceae México
Ilustración botánica de Cacahuate
Cacahuate
Arachis hypogaea
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Cacao
Cacao
Theobroma cacao
Malvaceae México
Ilustración botánica de Café cimarrón
Café cimarrón
Senna occidentalis
Fabaceae Caribe
Ilustración botánica de Caigua
Caigua
Cyclanthera pedata
Cucurbitaceae Andes
Ilustración botánica de Calceolaria cuneiformis
Calceolaria cuneiformis
Calceolaria cuneiformis
Ilustración botánica de Calceolaria inflexa
Calceolaria inflexa
Calceolaria inflexa
Ilustración botánica de Calceolaria parviflora
Calceolaria parviflora
Calceolaria parviflora
Ilustración botánica de Calceolaria virgata
Calceolaria virgata
Calceolaria virgata
Ilustración botánica de Calyptranthes paniculata
Calyptranthes paniculata
Calyptranthes paniculata
Ilustración botánica de Camote
Camote
Ipomoea batatas
Convolvulaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Camu camu
Camu camu
Myrciaria dubia
Myrtaceae AmazoniaAndes
Ilustración botánica de Candelilla
Candelilla
Hamelia axillaris
Rubiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Cannabis sativa
Cannabis sativa
Cannabis sativa
Ilustración botánica de Cantuta
Cantuta
Cantua buxifolia
Polemoniaceae Andes
Ilustración botánica de Caoba de hoja ancha
Caoba de hoja ancha
Swietenia macrophylla
Meliaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Capirona
Capirona
Calycophyllum spruceanum
Rubiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Capitaneja
Capitaneja
Verbesina crocata
Asteraceae México
Ilustración botánica de Capulí cimarrón
Capulí cimarrón
Nicandra physalodes
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Carambola
Carambola
Averrhoa carambola
Oxalidaceae Caribe
Ilustración botánica de Carqueja
Carqueja
Baccharis genistelloides
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Carqueja
Carqueja
Baccharis trimera
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Castaña de Brasil
Castaña de Brasil
Bertholletia excelsa
Lecythidaceae Amazonia
Ilustración botánica de Catuaba verdadeira
Catuaba verdadeira
Anemopaegma mirandum
Bignoniaceae Andes
Ilustración botánica de Caña agria
Caña agria
Costus spicatus
Costaceae Caribe
Ilustración botánica de Cañafístula
Cañafístula
Cassia grandis
Fabaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Cañihua
Cañihua
Chenopodium pallidicaule
Amaranthaceae Andes
Ilustración botánica de Ceibo
Ceibo
Erythrina falcata
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Cempasúchil
Cempasúchil
Tagetes erecta
Asteraceae México
Ilustración botánica de Centella
Centella
Centella asiatica
Apiaceae Caribe
Ilustración botánica de Cestrum auriculatum
Cestrum auriculatum
Cestrum auriculatum
Ilustración botánica de Chachacomo
Chachacomo
Escallonia resinosa
Escalloniaceae
Ilustración botánica de Chacruna
Chacruna
Psychotria viridis
Rubiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Chagropanga
Chagropanga
Banisteriopsis muricata
Malpighiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Chanca piedra
Chanca piedra
Phyllanthus niruri
Phyllanthaceae AmazoniaAndes
Ilustración botánica de Chaparro amargoso
Chaparro amargoso
Castela tortuosa
Simaroubaceae México
Ilustración botánica de Chaya
Chaya
Cnidoscolus aconitifolius
Euphorbiaceae México
Ilustración botánica de Chaya silvestre
Chaya silvestre
Cnidoscolus chayamansa
Euphorbiaceae México
Ilustración botánica de Chelone glabra
Chelone glabra
Chelone glabra
Ilustración botánica de Chicalote
Chicalote
Argemone mexicana
Papaveraceae México
Ilustración botánica de Chilca
Chilca
Baccharis latifolia
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Chilco
Chilco
Fuchsia magellanica
Onagraceae Andes
Ilustración botánica de Chile
Chile
Capsicum annuum
Solanaceae México
Ilustración botánica de Chiric sanango
Chiric sanango
Brunfelsia grandiflora
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Chirimoya
Chirimoya
Annona cherimola
Annonaceae Andes
Ilustración botánica de Chuchuhuasi
Chuchuhuasi
Maytenus macrocarpa
Celastraceae Amazonia
Ilustración botánica de Cimicifuga racemosa
Cimicifuga racemosa
Cimicifuga racemosa
Ilustración botánica de Citharexylum kunthianum
Citharexylum kunthianum
Citharexylum kunthianum
Ilustración botánica de Clavo de olor
Clavo de olor
Syzygium aromaticum
Myrtaceae Caribe
Ilustración botánica de Clerodendrum fragrans
Clerodendrum fragrans
Clerodendrum fragrans
Ilustración botánica de Coca colombiana
Coca colombiana
Erythroxylum novogranatense
Erythroxylaceae Andes
Ilustración botánica de Coco
Coco
Cocos nucifera
Arecaceae Caribe
Ilustración botánica de Cola de caballo
Cola de caballo
Equisetum giganteum
Equisetaceae Andes
Ilustración botánica de Cola de caballo
Cola de caballo
Equisetum hyemale
Equisetaceae México
Ilustración botánica de Collinsonia canadensis
Collinsonia canadensis
Collinsonia canadensis
Ilustración botánica de Colonia
Colonia
Alpinia zerumbet
Zingiberaceae Caribe
Ilustración botánica de Congona
Congona
Peperomia inaequalifolia
Piperaceae Andes
Ilustración botánica de Conopodium
Conopodium
Conopodium majus
Apiaceae
Ilustración botánica de Convolvulus arvensis
Convolvulus arvensis
Convolvulus arvensis
Ilustración botánica de Convolvulus dissectus
Convolvulus dissectus
Convolvulus dissectus
Ilustración botánica de Copaiba
Copaiba
Copaifera langsdorffii
Fabaceae AmazoniaAndes
Ilustración botánica de Copalchi
Copalchi
Coutarea hexomera
Rubiaceae
Ilustración botánica de Copaíba
Copaíba
Copaifera officinalis
Fabaceae Amazonia
Ilustración botánica de Copaíba amazónica
Copaíba amazónica
Copaifera reticulata
Fabaceae Amazonia
Ilustración botánica de Cordoncillo
Cordoncillo
Piper umbellatum
Piperaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Crotón
Crotón
Croton tiglium
Euphorbiaceae Caribe
Ilustración botánica de Cuasia
Cuasia
Quassia amara
Simaroubaceae Amazonia
Ilustración botánica de Cucaracha
Cucaracha
Tradescantia zebrina
Commelinaceae México
Ilustración botánica de Culantrillo
Culantrillo
Adiantum capillus-veneris
Pteridaceae México
Ilustración botánica de Cumaceba
Cumaceba
Swartzia polyphylla
Fabaceae Amazonia
Ilustración botánica de Curare
Curare
Chondrodendron tomentosum
Menispermaceae Amazonia
Ilustración botánica de Curare
Curare
Strychnos toxifera
Loganiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Cúrcuma
Cúrcuma
Curcuma longa
Zingiberaceae Andes
Ilustración botánica de Daphne squamosa
Daphne squamosa
Daphne squamosa
Ilustración botánica de Diente de león
Diente de león
Taraxacum officinale
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Diomate
Diomate
Astronium graveolens
Anacardiaceae Andes
Ilustración botánica de Dioscorea altissima
Dioscorea altissima
Dioscorea altissima
Ilustración botánica de Dioscorea triphylla
Dioscorea triphylla
Dioscorea triphylla
Ilustración botánica de Dormilona
Dormilona
Mimosa pudica
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Duranta
Duranta
Duranta erecta
Verbenaceae
Ilustración botánica de Duranta triacantha
Duranta triacantha
Duranta triacantha
Ilustración botánica de Escallonia paniculata
Escallonia paniculata
Escallonia paniculata
Ilustración botánica de Escoba
Escoba
Sida rhombifolia
Malvaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Escoba de castilla
Escoba de castilla
Sida acuta
Malvaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Espinheira santa
Espinheira santa
Maytenus ilicifolia
Celastraceae Andes
Ilustración botánica de Espino blanco
Espino blanco
Crataegus monogyna
Rosaceae Andes
Ilustración botánica de Esponja vegetal
Esponja vegetal
Luffa operculata
Cucurbitaceae
Ilustración botánica de Eupatorium purpureum
Eupatorium purpureum
Eupatorium purpureum
Ilustración botánica de Flor de muerto
Flor de muerto
Asclepias curassavica
Apocynaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Flor de pato
Flor de pato
Aristolochia grandiflora
Aristolochiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Floripondio
Floripondio
Brugmansia suaveolens
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Frailejón
Frailejón
Espeletia grandiflora
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Fuchsia denticulata
Fuchsia denticulata
Fuchsia denticulata
Ilustración botánica de Galium aparine
Galium aparine
Galium aparine
Ilustración botánica de Galium corymbosum
Galium corymbosum
Galium corymbosum
Ilustración botánica de Garra del diablo
Garra del diablo
Harpagophytum procumbens
Pedaliaceae Andes
Ilustración botánica de Geranium maculatum
Geranium maculatum
Geranium maculatum
Ilustración botánica de Girasol
Girasol
Helianthus annuus
Asteraceae México
Ilustración botánica de Gnaphalium dombeyanum
Gnaphalium dombeyanum
Gnaphalium dombeyanum
Ilustración botánica de Granadilla
Granadilla
Passiflora ligularis
Passifloraceae Andes
Ilustración botánica de Graviola
Graviola
Annona muricata
Annonaceae AmazoniaAndes
Ilustración botánica de Guabiroba
Guabiroba
Campomanesia xanthocarpa
Myrtaceae Andes
Ilustración botánica de Guaco
Guaco
Aristolochia serpentaria
Aristolochiaceae México
Ilustración botánica de Guaco
Guaco
Mikania glomerata
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Guanacaste
Guanacaste
Enterolobium cyclocarpum
Fabaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Guaraná
Guaraná
Paullinia cupana
Sapindaceae Amazonia
Ilustración botánica de Guarumbo
Guarumbo
Cecropia obtusifolia
Urticaceae México
Ilustración botánica de Guaviduca
Guaviduca
Piper carpunya
Piperaceae Andes
Ilustración botánica de Guayaba
Guayaba
Psidium guajava
Myrtaceae México
Ilustración botánica de Guayacán
Guayacán
Guaiacum officinale
Zygophyllaceae Caribe
Ilustración botánica de Guayusa
Guayusa
Ilex guayusa
Aquifoliaceae Andes
Ilustración botánica de Guaçatonga
Guaçatonga
Casearia sylvestris
Salicaceae Andes
Ilustración botánica de Gunnera pilosa
Gunnera pilosa
Gunnera pilosa
Ilustración botánica de Gustavia speciosa
Gustavia speciosa
Gustavia speciosa
Ilustración botánica de Guázuma
Guázuma
Guazuma ulmifolia
Malvaceae México
Ilustración botánica de Gymnema sylvestre
Gymnema sylvestre
Gymnema sylvestre
Apocynaceae Andes
Ilustración botánica de Habanero
Habanero
Capsicum chinense
Solanaceae Caribe
Ilustración botánica de Hamamelis virginiana
Hamamelis virginiana
Hamamelis virginiana
Ilustración botánica de Heliconia bihai
Heliconia bihai
Heliconia bihai
Ilustración botánica de Hercampuri
Hercampuri
Gentianella alborosea
Gentianaceae Andes
Ilustración botánica de Hierba de la culebra
Hierba de la culebra
Tradescantia multiflora
Commelinaceae
Ilustración botánica de Hierba de la golondrina
Hierba de la golondrina
Euphorbia hirta
Euphorbiaceae Caribe
Ilustración botánica de Hierba del Cáncer
Hierba del Cáncer
Cuphea aequipetala
Lythraceae México
Ilustración botánica de Hierba del cáncer
Hierba del cáncer
Acalypha arvensis
Euphorbiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Hierba del golpe
Hierba del golpe
Oenothera rosea
Onagraceae México
Ilustración botánica de Hierba del pollo
Hierba del pollo
Commelina coelestis
Commelinaceae México
Ilustración botánica de Hierba hedionda
Hierba hedionda
Cestrum hediondinum
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Hierba luisa
Hierba luisa
Aloysia citriodora
Verbenaceae Andes
Ilustración botánica de Hierba mora
Hierba mora
Solanum americanum
Solanaceae México
Ilustración botánica de Higuerilla
Higuerilla
Ricinus communis
Euphorbiaceae Caribe
Ilustración botánica de Hoja de coca
Hoja de coca
Erythroxylum coca
Erythroxylaceae Andes
Ilustración botánica de Hoja santa
Hoja santa
Piper auritum
Piperaceae México
Ilustración botánica de Honckenya
Honckenya
Honckenya peploides
Caryophyllaceae
Ilustración botánica de Huauzontle
Huauzontle
Chenopodium nuttalliae
Amaranthaceae México
Ilustración botánica de Huele de noche
Huele de noche
Cestrum nocturnum
Solanaceae Caribe
Ilustración botánica de Huito de altura
Huito de altura
Genipa spruceana
Rubiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Hypericum
Hypericum
Hypericum afrum
Hypericaceae
Ilustración botánica de Icaco
Icaco
Chrysobalanus icaco
Chrysobalanaceae Caribe
Ilustración botánica de Ipecacuana
Ipecacuana
Cephaelis ipecacuanha
Rubiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Iporuru
Iporuru
Alchornea castaneifolia
Euphorbiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Ixbut
Ixbut
Euphorbia lancifolia
Euphorbiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Jabillo
Jabillo
Hura crepitans
Euphorbiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Jaboncillo
Jaboncillo
Phytolacca rivinoides
Phytolaccaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Jaboncillo
Jaboncillo
Sapindus saponaria
Sapindaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Jagua
Jagua
Genipa americana
Rubiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Jamaica
Jamaica
Hibiscus sabdariffa
Malvaceae México
Ilustración botánica de Jambú
Jambú
Acmella oleracea
Asteraceae Amazonia
Ilustración botánica de Jazmín de leche
Jazmín de leche
Tabernaemontana divaricata
Apocynaceae Caribe
Ilustración botánica de Jengibre
Jengibre
Zingiber officinale
Zingiberaceae Andes
Ilustración botánica de Jergón sacha
Jergón sacha
Dracontium loretense
Araceae Amazonia
Ilustración botánica de Jurubeba
Jurubeba
Solanum paniculatum
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Jícara
Jícara
Crescentia cujete
Bignoniaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Kava
Kava
Piper methysticum
Piperaceae Caribe
Ilustración botánica de Kiwicha
Kiwicha
Amaranthus caudatus
Amaranthaceae Andes
Ilustración botánica de Lapacho
Lapacho
Tabebuia impetiginosa
Bignoniaceae Andes
Ilustración botánica de Limonaria
Limonaria
Murraya paniculata
Rutaceae Caribe
Ilustración botánica de Limón
Limón
Citrus aurantiifolia
Rutaceae Caribe
Ilustración botánica de Lisianthus nigrescens
Lisianthus nigrescens
Lisianthus nigrescens
Ilustración botánica de Llora sangre
Llora sangre
Bocconia frutescens
Papaveraceae México
Ilustración botánica de Lobelia
Lobelia
Lobelia inflata
Campanulaceae
Ilustración botánica de Lobelia assurgens
Lobelia assurgens
Lobelia assurgens
Ilustración botánica de Lobelia decurrens
Lobelia decurrens
Lobelia decurrens
Ilustración botánica de Maguey
Maguey
Agave americana
Asparagaceae México
Ilustración botánica de Malagueta
Malagueta
Pimenta racemosa
Myrtaceae Caribe
Ilustración botánica de Malanga
Malanga
Xanthosoma sagittifolium
Araceae Caribe
Ilustración botánica de Malva de caballo
Malva de caballo
Waltheria indica
Malvaceae Caribe
Ilustración botánica de Manayupa
Manayupa
Desmodium adscendens
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Manrubio
Manrubio
Marrubium vulgare
Lamiaceae México
Ilustración botánica de Mapacho
Mapacho
Nicotiana rustica
Solanaceae Amazonia
Ilustración botánica de Maracuyá
Maracuyá
Passiflora edulis
Passifloraceae Andes
Ilustración botánica de Marcela
Marcela
Achyrocline satureioides
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Marco
Marco
Ambrosia peruviana
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Marihuanilla
Marihuanilla
Leonurus sibiricus
Lamiaceae Andes
Ilustración botánica de Mastuerzo
Mastuerzo
Lepidium didymum
Brassicaceae Andes
Ilustración botánica de Matico
Matico
Buddleja globosa
Scrophulariaceae Andes
Ilustración botánica de Matico
Matico
Piper aduncum
Piperaceae Andes
Ilustración botánica de Maíz (pelos)
Maíz (pelos)
Zea mays
Poaceae México
Ilustración botánica de Melastoma theaezans
Melastoma theaezans
Melastoma theaezans
Ilustración botánica de Menta
Menta
Mentha piperita
Lamiaceae Andes
Ilustración botánica de Mezquite
Mezquite
Prosopis juliflora
Fabaceae México
Ilustración botánica de Milenrama
Milenrama
Achillea millefolium
Asteraceae México
Ilustración botánica de Mimosa albida
Mimosa albida
Mimosa albida
Ilustración botánica de Mimosa sensitiva
Mimosa sensitiva
Mimosa sensitiva
Ilustración botánica de Monnina obtusifolia
Monnina obtusifolia
Monnina obtusifolia
Ilustración botánica de Morro
Morro
Crescentia alata
Bignoniaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Mullaca
Mullaca
Muehlenbeckia volcanica
Polygonaceae Andes
Ilustración botánica de Mulungu
Mulungu
Erythrina mulungu
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Murici
Murici
Byrsonima verbascifolia
Malpighiaceae Andes
Ilustración botánica de Murumuru
Murumuru
Astrocaryum murumuru
Arecaceae Amazonia
Ilustración botánica de Muña
Muña
Minthostachys mollis
Lamiaceae Andes
Ilustración botánica de Muña de Bolivia
Muña de Bolivia
Clinopodium bolivianum
Lamiaceae Andes
Ilustración botánica de Nance
Nance
Byrsonima crassifolia
Malpighiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Naranja agria
Naranja agria
Citrus aurantium
Rutaceae Caribe
Ilustración botánica de Nicotiana paniculata
Nicotiana paniculata
Nicotiana paniculata
Ilustración botánica de Nicotiana undulata
Nicotiana undulata
Nicotiana undulata
Ilustración botánica de Níspero
Níspero
Eriobotrya japonica
Rosaceae México
Ilustración botánica de Oca
Oca
Oxalis tuberosa
Oxalidaceae Andes
Ilustración botánica de Ojé
Ojé
Ficus insipida
Moraceae Amazonia
Ilustración botánica de Okra
Okra
Abelmoschus esculentus
Malvaceae
Ilustración botánica de Orégano francés
Orégano francés
Coleus amboinicus
Lamiaceae Caribe
Ilustración botánica de Orégano mexicano
Orégano mexicano
Lippia graveolens
Verbenaceae México
Ilustración botánica de Oxalis corniculata
Oxalis corniculata
Oxalis corniculata
Ilustración botánica de Paico
Paico
Chenopodium ambrosioides
Amaranthaceae Andes
Ilustración botánica de Paico
Paico
Dysphania ambrosioides
Amaranthaceae Andes
Ilustración botánica de Palo brasil
Palo brasil
Caesalpinia echinata
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Palo brasil
Palo brasil
Caesalpinia echinata
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Palo de Campeche
Palo de Campeche
Haematoxylum campechianum
Fabaceae México
Ilustración botánica de Palo de sangre
Palo de sangre
Brosimum rubescens
Moraceae Amazonia
Ilustración botánica de Palo mulato
Palo mulato
Bursera simaruba
Burseraceae México
Ilustración botánica de Palo santo
Palo santo
Bursera graveolens
Burseraceae Andes
Ilustración botánica de Palqui
Palqui
Cestrum parqui
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Panicum fasciculatum
Panicum fasciculatum
Panicum fasciculatum
Ilustración botánica de Papaya
Papaya
Carica papaya
Caricaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Pareira brava
Pareira brava
Cissampelos pareira
Menispermaceae Amazonia
Ilustración botánica de Patrinia scabiosifolia
Patrinia scabiosifolia
Patrinia scabiosifolia
Caprifoliaceae
Ilustración botánica de Pejibaye
Pejibaye
Bactris gasipaes
Arecaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Peperomia quadrifolia
Peperomia quadrifolia
Peperomia quadrifolia
Ilustración botánica de Pericón
Pericón
Tagetes lucida
Asteraceae México
Ilustración botánica de Persea caerulea
Persea caerulea
Persea caerulea
Ilustración botánica de Phytolacca decandra
Phytolacca decandra
Phytolacca decandra
Ilustración botánica de Pimienta gorda
Pimienta gorda
Pimenta dioica
Myrtaceae México
Ilustración botánica de Piper acutifolium
Piper acutifolium
Piper acutifolium
Ilustración botánica de Piper asperifolium
Piper asperifolium
Piper asperifolium
Ilustración botánica de Piper blandum
Piper blandum
Piper blandum
Ilustración botánica de Piper celtidifolium
Piper celtidifolium
Piper celtidifolium
Ilustración botánica de Piper lineatum
Piper lineatum
Piper lineatum
Ilustración botánica de Piper obliquum
Piper obliquum
Piper obliquum
Ilustración botánica de Piper peltatum
Piper peltatum
Piper peltatum
Ilustración botánica de Piper reticulatum
Piper reticulatum
Piper reticulatum
Ilustración botánica de Piper rugosum
Piper rugosum
Piper rugosum
Ilustración botánica de Piripiri
Piripiri
Cyperus articulatus
Cyperaceae Amazonia
Ilustración botánica de Piñón
Piñón
Jatropha curcas
Euphorbiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Plantago sericea
Plantago sericea
Plantago sericea
Ilustración botánica de Plumeria alba
Plumeria alba
Plumeria alba
Ilustración botánica de Plumeria rubra
Plumeria rubra
Plumeria rubra
Ilustración botánica de Plátano
Plátano
Musa paradisiaca
Musaceae Caribe
Ilustración botánica de Pochote
Pochote
Cochlospermum vitifolium
Cochlospermaceae México
Ilustración botánica de Podophyllum peltatum
Podophyllum peltatum
Podophyllum peltatum
Ilustración botánica de Poleo
Poleo
Clinopodium mexicanum
Lamiaceae México
Ilustración botánica de Poleo americano
Poleo americano
Clinopodium brownei
Lamiaceae Caribe
Ilustración botánica de Polygala paniculata
Polygala paniculata
Polygala paniculata
Ilustración botánica de Polygonum hydropiperoides
Polygonum hydropiperoides
Polygonum hydropiperoides
Ilustración botánica de Psychotria carthaginensis
Psychotria carthaginensis
Psychotria carthaginensis
Ilustración botánica de Quebracho blanco
Quebracho blanco
Aspidosperma quebracho-blanco
Apocynaceae Andes
Ilustración botánica de Quelite
Quelite
Amaranthus hybridus
Amaranthaceae México
Ilustración botánica de Quelite cenizo
Quelite cenizo
Chenopodium album
Amaranthaceae México
Ilustración botánica de Queñua
Queñua
Polylepis racemosa
Rosaceae Andes
Ilustración botánica de Quillay
Quillay
Quillaja saponaria
Quillajaceae Andes
Ilustración botánica de Quina
Quina
Cinchona officinalis
Rubiaceae Andes
Ilustración botánica de Quina amarilla
Quina amarilla
Cinchona calisaya
Rubiaceae Andes
Ilustración botánica de Quina roja
Quina roja
Cinchona pubescens
Rubiaceae Andes
Ilustración botánica de Quinoa
Quinoa
Chenopodium quinoa
Amaranthaceae Andes
Ilustración botánica de Ramón
Ramón
Brosimum alicastrum
Moraceae México
Ilustración botánica de Retama
Retama
Senna reticulata
Fabaceae Amazonia
Ilustración botánica de Romerillo
Romerillo
Bidens pilosa
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Romero
Romero
Rosmarinus officinalis
Lamiaceae México
Ilustración botánica de Rubus roseus
Rubus roseus
Rubus roseus
Ilustración botánica de Ruellia geminiflora
Ruellia geminiflora
Ruellia geminiflora
Ilustración botánica de Sacha inchi
Sacha inchi
Plukenetia volubilis
Euphorbiaceae Andes
Ilustración botánica de Sachaculantro
Sachaculantro
Eryngium foetidum
Apiaceae
Ilustración botánica de Salicornia europaea
Salicornia europaea
Salicornia europaea
Amaranthaceae
Ilustración botánica de Salvia biflora
Salvia biflora
Salvia biflora
Ilustración botánica de Salvia punctata
Salvia punctata
Salvia punctata
Ilustración botánica de Salvia sagittata
Salvia sagittata
Salvia sagittata
Ilustración botánica de Salvia tubiflora
Salvia tubiflora
Salvia tubiflora
Ilustración botánica de Sambucus
Sambucus
Sambucus nigra
Viburnaceae
Ilustración botánica de Sangre de drago
Sangre de drago
Croton lechleri
Euphorbiaceae AmazoniaAndes
Ilustración botánica de Sarrapia
Sarrapia
Coumarouna odorata
Fabaceae Amazonia
Ilustración botánica de Sauco
Sauco
Sambucus nigra subsp. canadensis
Viburnaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Saw palmetto
Saw palmetto
Serenoa repens
Arecaceae Andes
Ilustración botánica de Saúco
Saúco
Sambucus mexicana
Viburnaceae México
Ilustración botánica de Senna birostris
Senna birostris
Senna birostris
Ilustración botánica de Siempreviva
Siempreviva
Kalanchoe pinnata
Crassulaceae Caribe
Ilustración botánica de Silene acaulis
Silene acaulis
Silene acaulis
Caryophyllaceae
Ilustración botánica de Smilax domingensis
Smilax domingensis
Smilax domingensis
Ilustración botánica de Solanum contortum
Solanum contortum
Solanum contortum
Ilustración botánica de Solanum nitidum
Solanum nitidum
Solanum nitidum
Ilustración botánica de Sábila
Sábila
Aloe vera
Asphodelaceae Caribe
Ilustración botánica de Tabachín
Tabachín
Caesalpinia pulcherrima
Fabaceae Caribe
Ilustración botánica de Tamarindo
Tamarindo
Tamarindus indica
Fabaceae Caribe
Ilustración botánica de Tara
Tara
Caesalpinia spinosa
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Tastab
Tastab
Guettarda combsii
Rubiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Tataré
Tataré
Chloroleucon tortum
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Tepescohuite
Tepescohuite
Mimosa tenuiflora
Fabaceae México
Ilustración botánica de Tilo
Tilo
Justicia pectoralis
Acanthaceae Caribe
Ilustración botánica de Toloache
Toloache
Datura stramonium
Solanaceae México
Ilustración botánica de Tornillo
Tornillo
Cedrelinga cateniformis
Fabaceae Amazonia
Ilustración botánica de Toronjil de altura
Toronjil de altura
Gaultheria erecta
Ericaceae Andes
Ilustración botánica de Tradescantia de hoja ancha
Tradescantia de hoja ancha
Tradescantia zanonia
Commelinaceae
Ilustración botánica de Tres puntas
Tres puntas
Neurolaena lobata
Asteraceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Tucumã
Tucumã
Astrocaryum aculeatum
Arecaceae Amazonia
Ilustración botánica de Tuna
Tuna
Opuntia ficus-indica
Cactaceae Andes
Ilustración botánica de Té
Té
Camellia sinensis
Theaceae Andes
Ilustración botánica de Té de Bogotá
Té de Bogotá
Ilex kunthiana
Aquifoliaceae
Ilustración botánica de Urunday
Urunday
Astronium urundeuva
Anacardiaceae Andes
Ilustración botánica de Uvilla
Uvilla
Cissus verticillata
Vitaceae Caribe
Ilustración botánica de Valeriana
Valeriana
Valeriana pinnatifida
Caprifoliaceae Andes
Ilustración botánica de Veludo
Veludo
Mandevilla velutina
Apocynaceae Andes
Ilustración botánica de Verbena cimarrona
Verbena cimarrona
Stachytarpheta jamaicensis
Verbenaceae Caribe
Ilustración botánica de Vinca
Vinca
Catharanthus roseus
Apocynaceae Caribe
Ilustración botánica de Vira vira
Vira vira
Senecio canescens
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Yerba mate
Yerba mate
Ilex paraguariensis
Aquifoliaceae Andes
Ilustración botánica de Yopo
Yopo
Anadenanthera peregrina
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Yuca
Yuca
Manihot esculenta
Euphorbiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Zacatechichi
Zacatechichi
Calea ternifolia
Asteraceae México
Ilustración botánica de Zacatechichi
Zacatechichi
Calea zacatechichi
Asteraceae México
Ilustración botánica de Zapatilla
Zapatilla
Calceolaria engleriana
Calceolariaceae Andes
Ilustración botánica de Zapatito del niño
Zapatito del niño
Brachyotum ledifolium
Melastomataceae Andes
Ilustración botánica de Zarzaparrilla
Zarzaparrilla
Smilax regelii
Smilacaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Ñame silvestre
Ñame silvestre
Dioscorea villosa
Dioscoreaceae México
☘
Abutilon
Abutilon pannosum
Malvaceae
☘
Acacia
Acacia victoriae
Fabaceae
☘
Achyranthes
Achyranthes aspera
Amaranthaceae
☘
Acorus
Acorus calamus
Acoraceae
☘
Adansonia
Adansonia digitata
Malvaceae
☘
Adenophora
Adenophora triphylla
Campanulaceae
☘
Aegle
Aegle marmelos
Rutaceae
☘
Alcea
Alcea rosea
Malvaceae
☘
Allium
Allium sativum
Amaryllidaceae
☘
Allium
Allium tuberosum
Amaryllidaceae
☘
Allium hypsistum
Allium hypsistum
Amaryllidaceae
☘
Allium schoenoprasum
Allium schoenoprasum
Amaryllidaceae
☘
Aloe
Aloe megalacantha
Asphodelaceae
☘
Alpinia
Alpinia galanga
Zingiberaceae
☘
Alternanthera brasiliana
Alternanthera brasiliana
Amaranthaceae
☘
Amorphophallus
Amorphophallus konjac
Araceae
☘
Anacardium
Anacardium corymbosum
Anacardiaceae
☘
Andrographis
Andrographis paniculata
Acanthaceae
☘
Annona
Annona dolabripetala
Annonaceae
☘
Apium
Apium graveolens
Apiaceae
☘
Aristolochia
Aristolochia manshuriensis
Aristolochiaceae
☘
Arnica
Arnica montana
Asteraceae
☘
Aroeira do sertão
Myracrodruon urundeuva
Anacardiaceae Andes
☘
Artemisia
Artemisia macrocephala
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia parviflora
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia ciniformis
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia annua
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia absinthium
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia vulgaris
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia deserti
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia diffusa
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia tilesii
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia sublessingiana
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia blepharolepis
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia glacialis
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia laciniata
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia oliveriana
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia schrenkiana
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia filifolia
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia glauca
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia keiskeana
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia klementzae
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia arbuscula
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia latifolia
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia morrisonensis
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia schmidtiana
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia atlantica
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia compacta
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia gracilescens
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia mesatlantica
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia moorcroftiana
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia thuscula
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia koidzumii
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia korshinskyi
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia leucotricha
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia pygmaea
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia nakaii
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia nanschanica
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia tenuisecta
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia xerophytica
Asteraceae
☘
Artemisia aucheri
Artemisia aucheri
Asteraceae
☘
Artemisia nilagirica
Artemisia nilagirica
Asteraceae
☘
Artocarpus
Artocarpus treculianus
Moraceae
☘
Asaí silvestre
Euterpe precatoria
Arecaceae Amazonia
☘
Asparagus
Asparagus racemosus
Asparagaceae
☘
Aspidosperma
Aspidosperma subincanum
Apocynaceae
☘
Astragalus garbancillo
Astragalus garbancillo
☘
Avena
Avena sativa
Poaceae
☘
Azadirachta
Azadirachta indica
Meliaceae
☘
Azorella crenata
Azorella crenata
☘
Bacopa
Bacopa monnieri
Plantaginaceae
☘
Bellis perennis
Bellis perennis
Asteraceae
☘
Betula
Betula pendula
Betulaceae
☘
Boldo brasileño
Plectranthus barbatus
Lamiaceae Andes
☘
Brassica
Brassica juncea
Brassicaceae
☘
Brassica
Brassica rapa
Brassicaceae
☘
Cabo de hacha
Trichilia havanensis
Meliaceae México
☘
Cadillo
Cyathula prostrata
Amaranthaceae
☘
Calahuala
Phlebodium aureum
Polypodiaceae Mesoamérica
☘
Calahuala andina
Niphidium crassifolium
Polypodiaceae Andes
☘
Calendula
Calendula officinalis
Asteraceae
☘
Calpurnia
Calpurnia aurea
Fabaceae
☘
Cashapona
Socratea exorrhiza
Arecaceae Amazonia
☘
Cassia
Cassia fistula
Fabaceae
☘
Catuaba
Trichilia catigua
Meliaceae Andes
☘
Cavanillesia hylogeiton
Cavanillesia hylogeiton
☘
Cebil
Anadenanthera colubrina
Fabaceae Andes
☘
Chamaecrista
Chamaecrista flexuosa
Fabaceae
☘
Chaparro
Curatella americana
Dilleniaceae
☘
Chayote
Sechium edule
Cucurbitaceae México
☘
Chenopodium
Chenopodium berlandieri
Amaranthaceae
☘
Chenopodium
Chenopodium giganteum
Amaranthaceae
☘
Chinchilcuma
Mutisia acuminata
Asteraceae Andes
☘
Chrysanthemum
Chrysanthemum morifolium
Asteraceae
☘
Chuquiragua
Chuquiraga jussieui
Asteraceae Andes
☘
Ciruela de fraile
Bunchosia armeniaca
Malpighiaceae Andes
☘
Cissus
Cissus quadrangularis
Vitaceae
☘
Citrus
Citrus limon
Rutaceae
☘
Clavo huasca
Tynanthus panurensis
Bignoniaceae
☘
Claytonia
Claytonia perfoliata
Montiaceae
☘
Clinacanthus
Clinacanthus nutans
Acanthaceae
☘
Clitoria
Clitoria ternatea
Fabaceae
☘
Codo de fraile
Thevetia peruviana
Apocynaceae México
☘
Codonopsis
Codonopsis lanceolata
Campanulaceae
☘
Cosmos caudatus
Cosmos caudatus
Asteraceae
☘
Crassocephalum
Crassocephalum crepidioides
Asteraceae
☘
Crataegus
Crataegus pinnatifida
Rosaceae
☘
Crithmum
Crithmum maritimum
Apiaceae
☘
Crotalaria
Crotalaria longirostrata
Fabaceae
☘
Cuachalalate
Amphipterygium adstringens
Anacardiaceae México
☘
Cuminum
Cuminum cyminum
Apiaceae
☘
Curcuma
Curcuma caesia
Zingiberaceae
☘
Cyphostemma
Cyphostemma adenocaule
Vitaceae
☘
Cypripedium
Cypripedium parviflorum
Orchidaceae
☘
Dichrostachys
Dichrostachys cinerea
Fabaceae
☘
Dicliptera peruviana
Dicliptera peruviana
☘
Diplazium
Diplazium esculentum
Athyriaceae
☘
Diptychandra
Diptychandra aurantiaca
Fabaceae
☘
Eclipta
Eclipta alba
Asteraceae
☘
Ehretia tinifolia
Ehretia tinifolia
☘
Eleutherococcus
Eleutherococcus senticosus
Araliaceae
☘
Elwendia
Elwendia persica
Apiaceae
☘
Emmotum nitens
Emmotum nitens
Metteniusaceae
☘
Epená
Virola theiodora
Myristicaceae Amazonia
☘
Eremanthus
Eremanthus goyazensis
Asteraceae
☘
Erigeron
Erigeron floribundus
Asteraceae
☘
Eriotheca
Eriotheca pubescens
Malvaceae
☘
Eryngium
Eryngium heterophyllum
Apiaceae
☘
Erythrina
Erythrina fusca
Fabaceae
☘
Escancel
Iresine diffusa
Amaranthaceae AmazoniaAndes
☘
Escancel
Iresine herbstii
Amaranthaceae AmazoniaAndes
☘
Eschscholzia
Eschscholzia californica
Papaveraceae
☘
Eucalyptus
Eucalyptus globulus
Myrtaceae
☘
Eucalyptus
Eucalyptus olida
Myrtaceae
☘
Eugenia
Eugenia dysenterica
Myrtaceae
☘
Eugenia
Eugenia uruguayensis
Myrtaceae
☘
Euonymus atropurpureus
Euonymus atropurpureus
Celastraceae
☘
Euphorbia
Euphorbia abyssinica
Euphorbiaceae
☘
Fava d'anta
Dimorphandra mollis
Fabaceae
☘
Flor de corazón
Talauma mexicana
Magnoliaceae México
☘
Foeniculum
Foeniculum vulgare
Apiaceae
☘
Freziera canescens
Freziera canescens
☘
Gaiadendron punctatum
Gaiadendron punctatum
☘
Galinsoga parviflora
Galinsoga parviflora
Asteraceae
☘
Garcinia
Garcinia celebica
Clusiaceae
☘
Gastrodia
Gastrodia elata
Orchidaceae
☘
Ginkgo
Ginkgo biloba
Ginkgoaceae
☘
Glechoma longituba
Glechoma longituba
Lamiaceae
☘
Gleditsia sinensis
Gleditsia sinensis
Fabaceae
☘
Gloxinia perennis
Gloxinia perennis
☘
Glycyrrhiza
Glycyrrhiza glabra
Fabaceae
☘
Glycyrrhiza
Glycyrrhiza uralensis
Fabaceae
☘
Helicteres
Helicteres isora
Malvaceae
☘
Hierba de San Nicolás
Chrysactinia mexicana
Asteraceae México
☘
Hierba de toro
Tridax procumbens
Asteraceae México
☘
Hippeastrum
Hippeastrum psittacinum
Amaryllidaceae
☘
Hippeastrum
Hippeastrum calyptratum
Amaryllidaceae
☘
Huacapurana
Campsiandra angustifolia
Fabaceae Amazonia
☘
Humulus
Humulus lupulus
Cannabaceae
☘
Hyoseris
Hyoseris radiata
Asteraceae
☘
Hypericum
Hypericum roeperianum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum origanifolium
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum capitatum
Hypericaceae
☘
Hypericum glandulosum
Hypericum glandulosum
Hypericaceae
☘
Hyptis eriocephala
Hyptis eriocephala
☘
Ilex
Ilex pubescens
Aquifoliaceae
☘
Ilex
Ilex latifolia
Aquifoliaceae
☘
Ilex
Ilex asprella
Aquifoliaceae
☘
Ilex
Ilex cornuta
Aquifoliaceae
☘
Jaborandi falsa
Ottonia propinqua
Piperaceae Andes
☘
Jacaranda
Jacaranda decurrens
Bignoniaceae
☘
Jasminum officinale
Jasminum officinale
Oleaceae
☘
Jequitibá
Cariniana estrellensis
Lecythidaceae Andes
☘
Jonote
Heliocarpus appendiculatus
Malvaceae MesoaméricaMéxico
☘
Juanilama
Calea urticifolia
Asteraceae Mesoamérica
☘
Justicia
Justicia adhatoda
Acanthaceae
☘
Khaya
Khaya senegalensis
Meliaceae
☘
Knautia
Knautia arvensis
Caprifoliaceae
☘
Lactuca
Lactuca sativa
Asteraceae
☘
Lapacho amarillo
Tabebuia aurea
Bignoniaceae Andes
☘
Lapsana
Lapsana communis
Asteraceae
☘
Larrea
Larrea divaricata
Zygophyllaceae
☘
Lavandula
Lavandula angustifolia
Lamiaceae
☘
Leonurus
Leonurus cardiaca
Lamiaceae
☘
Lepidium
Lepidium sativum
Brassicaceae
☘
Leuceria senecioides
Leuceria senecioides
☘
Limnophila
Limnophila indica
Plantaginaceae
☘
Lippia
Lippia abyssinica
Verbenaceae
☘
Litsea cubeba
Litsea cubeba
Lauraceae
☘
Loasa grandiflora
Loasa grandiflora
☘
Loasa nitida
Loasa nitida
☘
Lysimachia
Lysimachia clethroides
Primulaceae
☘
Macrosphyra
Macrosphyra longistyla
Rubiaceae
☘
Madero negro
Gliricidia sepium
Fabaceae Mesoamérica
☘
Mamey de Santo Domingo
Mammea americana
Calophyllaceae Caribe
☘
Manzanilla de monte
Malvaviscus arboreus
Malvaceae México
☘
Mariola
Parthenium incanum
Asteraceae México
☘
Medicago
Medicago sativa
Fabaceae
☘
Megacarpaea
Megacarpaea polyandra
Brassicaceae
☘
Melón amargo
Momordica charantia
Cucurbitaceae
☘
Mentha
Mentha piperata
Lamiaceae
☘
Mentha
Mentha arvensis
Lamiaceae
☘
Mertensia
Mertensia maritima
Boraginaceae
☘
Mollugo verticillata
Mollugo verticillata
☘
Momordica balsamina
Momordica balsamina
Cucurbitaceae
☘
Mondia
Mondia whitei
Apocynaceae
☘
Moringa
Moringa stenopetala
Moringaceae
☘
Mucuna
Mucuna pruriens
Fabaceae
☘
Muira puama
Muirapuama olacoides
Amazonia
☘
Muira puama
Muirapuama olacoides
Amazonia
☘
Mycelis
Mycelis muralis
Asteraceae
☘
Myrcia splendens
Myrcia splendens
☘
Myrtus
Myrtus communis
Myrtaceae
☘
Nardostachys
Nardostachys jatamansi
Caprifoliaceae
☘
Nauclea
Nauclea pobeguinii
Rubiaceae
☘
Nelumbo
Nelumbo nucifera
Nelumbonaceae
☘
Nigella
Nigella sativa
Ranunculaceae
☘
Nitro
Boldoa purpurascens
Nyctaginaceae Caribe
☘
Nó de cachorro
Heteropterys aphrodisiaca
Malpighiaceae AmazoniaAndes
☘
Ocimum
Ocimum tenuiflorum
Lamiaceae
☘
Ocimum
Ocimum lamiifolium
Lamiaceae
☘
Olluco
Ullucus tuberosus
Basellaceae Andes
☘
Oplopanax
Oplopanax elatus
Araliaceae
☘
Origanum
Origanum vulgare
Lamiaceae
☘
Orthosiphon
Orthosiphon aristatus
Lamiaceae
☘
Ortiga
Laportea aestuans
Urticaceae Amazonia
☘
Ortiga brava
Urera baccifera
Urticaceae Mesoamérica
☘
Ozoroa
Ozoroa insignis
Anacardiaceae
☘
Paederia foetida
Paederia foetida
Rubiaceae
☘
Paepalanthus ensifolius
Paepalanthus ensifolius
☘
Paepalanthus pilosus
Paepalanthus pilosus
☘
Palo azul
Eysenhardtia polystachya
Fabaceae México
☘
Panax
Panax ginseng
Araliaceae
☘
Panax
Panax quinquefolius
Araliaceae
☘
Pangium
Pangium edule
Achariaceae
☘
Parinari
Parinari campestris
Chrysobalanaceae Amazonia
☘
Paris
Paris polyphylla
Melanthiaceae
☘
Parkia
Parkia biglobosa
Fabaceae
☘
Patrinia villosa
Patrinia villosa
Caprifoliaceae
☘
Pazote
Teloxys ambrosioides
Amaranthaceae México
☘
Pedalium murex
Pedalium murex
Pedaliaceae
☘
Peganum
Peganum harmala
Tetradiclidaceae
☘
Phyllanthus
Phyllanthus emblica
Phyllanthaceae
☘
Phyllanthus
Phyllanthus amarus
Phyllanthaceae
☘
Physalis
Physalis viscosa
Solanaceae
☘
Phytolacca acinosa
Phytolacca acinosa
Phytolaccaceae
☘
Phytolacca americana
Phytolacca americana
Phytolaccaceae
☘
Piliostigma
Piliostigma thonningii
Fabaceae
☘
Piper
Piper guineense
Piperaceae
☘
Pipturus
Pipturus argenteus
Urticaceae
☘
Pitcairnia feliciana
Pitcairnia feliciana
☘
Plantago
Plantago ovata
Plantaginaceae
☘
Platycodon
Platycodon grandiflorus
Campanulaceae
☘
Podocarpus oleifolius
Podocarpus oleifolius
☘
Polygala
Polygala japonica
Polygalaceae
☘
Polygonatum
Polygonatum sibiricum
Asparagaceae
☘
Pracaxi
Pentaclethra macroloba
Fabaceae Amazonia
☘
Primula
Primula veris
Primulaceae
☘
Primula vulgaris
Primula vulgaris
Primulaceae
☘
Pulmonaria officinalis
Pulmonaria officinalis
Boraginaceae
☘
Pájaro bobo
Tessaria integrifolia
Asteraceae Andes
☘
Qualea
Qualea parviflora
Vochysiaceae
☘
Qualea multiflora
Qualea multiflora
Vochysiaceae
☘
Ranunculus
Ranunculus ficaria
Ranunculaceae
☘
Rheum
Rheum palmatum
Polygonaceae
☘
Rhexia
Rhexia virginica
Melastomataceae
☘
Rhus
Rhus tripartita
Anacardiaceae
☘
Ribes
Ribes nigrum
Grossulariaceae
☘
Ribes
Ribes divaricatum
Grossulariaceae
☘
Rosa
Rosa canina
Rosaceae
☘
Ruellia tuberosa
Ruellia tuberosa
Acanthaceae
☘
Ruizia fragrans
Ruizia fragrans
☘
Rustia
Rustia formosa
Rubiaceae
☘
Salvadora
Salvadora persica
Salvadoraceae
☘
Salvia
Salvia microphylla
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia viridis
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia digitaloides
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia greatae
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia plebeia
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia prunelloides
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia hypoleuca
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia absconditiflora
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia herbacea
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia hians
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia longispicata
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia quercetorum
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia bucharica
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia flava
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia scutellarioides
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia columbariae
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia dentata
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia mexicana
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia scabra
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia adenophylla
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia clarkcowanii
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia dianthera
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia rubifolia
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia viscosa
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia dorystaechas
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia jordanii
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia nanchuanensis
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia aurita
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia campanulata
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia divaricata
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia leucocephala
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia napifolia
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia sclareopsis
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia spathacea
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia dugesii
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia taraxacifolia
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia involucrata
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia lachnocalyx
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia merjamie
Lamiaceae
☘
Sambucus
Sambucus javanica
Viburnaceae
☘
Sanango blanco
Bonafousia undulata
Apocynaceae Amazonia
☘
Sangre de grado mexicana
Jatropha dioica
Euphorbiaceae México
☘
Sanguisorba
Sanguisorba officinalis
Rosaceae
☘
Satureja
Satureja hortensis
Lamiaceae
☘
Schisandra
Schisandra chinensis
Schisandraceae
☘
Schkuhria pinnata
Schkuhria pinnata
☘
Senna
Senna rugosa
Fabaceae
☘
Senna alata
Senna alata
Fabaceae
☘
Senna auriculata
Senna auriculata
Fabaceae
☘
Sesamum
Sesamum indicum
Pedaliaceae
☘
Sesbania
Sesbania sesban
Fabaceae
☘
Setaria
Setaria palmifolia
Poaceae
☘
Shiringa
Hevea guianensis
Euphorbiaceae
☘
Sinapis
Sinapis alba
Brassicaceae
☘
Sinapis
Sinapis arvensis
Brassicaceae
☘
Solanum
Solanum incanum
Solanaceae
☘
Sorghum
Sorghum bicolor
Poaceae
☘
Stachytarpheta
Stachytarpheta cayennensis
Verbenaceae
☘
Stellaria media
Stellaria media
Caryophyllaceae
☘
Sterculia
Sterculia tragacantha
Malvaceae
☘
Suma
Pfaffia paniculata
Amaranthaceae Amazonia
☘
Syzygium malaccense
Syzygium malaccense
Myrtaceae
☘
Tabebuia
Tabebuia serratifolia
Bignoniaceae
☘
Tabebuia
Tabebuia ochracea
Bignoniaceae
☘
Tatalencho
Gymnosperma glutinosum
Asteraceae México
☘
Telfairia occidentalis
Telfairia occidentalis
Cucurbitaceae
☘
Terminalia
Terminalia chebula
Combretaceae
☘
Terminalia
Terminalia arjuna
Combretaceae
☘
Terminalia
Terminalia argentea
Combretaceae
☘
Terminalia sericea
Terminalia sericea
Combretaceae
☘
Tetrapleura
Tetrapleura tetraptera
Fabaceae
☘
Thibaudia mellifera
Thibaudia mellifera
☘
Thymus
Thymus vulgaris
Lamiaceae
☘
Thymus
Thymus thracicus
Lamiaceae
☘
Tila
Tilia americana var. mexicana
Malvaceae México
☘
Tiliacora triandra
Tiliacora triandra
Menispermaceae
☘
Trachyspermum
Trachyspermum ammi
Apiaceae
☘
Tribulus
Tribulus terrestris
Zygophyllaceae
☘
Trichosanthes dioica
Trichosanthes dioica
Cucurbitaceae
☘
Trifolium
Trifolium repens
Fabaceae
☘
Trigonella
Trigonella caerulea
Fabaceae
☘
Trillium
Trillium grandiflorum
Melanthiaceae
☘
Trillium
Trillium undulatum
Melanthiaceae
☘
Trillium erectum
Trillium erectum
☘
Tripterygium
Tripterygium wilfordii
Celastraceae
☘
Tulbaghia
Tulbaghia violacea
Amaryllidaceae
☘
Tulbaghia
Tulbaghia alliacea
Amaryllidaceae
☘
Ulmus
Ulmus rubra
Ulmaceae
☘
Umbellularia
Umbellularia californica
Lauraceae
☘
Ungurahui
Oenocarpus bataua
Arecaceae Amazonia
☘
Urena lobata
Urena lobata
Malvaceae
☘
Urtica
Urtica dioica
Urticaceae
☘
Urtica parviflora
Urtica parviflora
Urticaceae
☘
Uña de gato amarilla
Uncaria guianensis
Rubiaceae AmazoniaAndes
☘
Vaccinium
Vaccinium macrocarpon
Ericaceae
☘
Vaccinium
Vaccinium arctostaphylos
Ericaceae
☘
Verbascum thapsus
Verbascum thapsus
Scrophulariaceae
☘
Viola
Viola sororia
Violaceae
☘
Vitis
Vitis vinifera
Vitaceae
☘
Vitis
Vitis labrusca
Vitaceae
☘
Vochysia
Vochysia rufa
Vochysiaceae
☘
Wisteria
Wisteria floribunda
Fabaceae
☘
Withania
Withania somnifera
Solanaceae
☘
Xanthium
Xanthium strumarium
Asteraceae
☘
Xanthoceras sorbifolium
Xanthoceras sorbifolium
Poaceae
☘
Xylopia
Xylopia brasiliensis
Annonaceae
☘
Yoco
Paullinia yoco
Sapindaceae Amazonia
☘
Zanthoxylum
Zanthoxylum bungeanum
Rutaceae
☘
Zingiber
Zingiber zerumbet
Zingiberaceae
☘
Ítamo real
Pedilanthus tithymaloides
Euphorbiaceae Caribe

Compuestos relacionados

Fitoquímicos que frecuentemente acompañan a saponinas en las mismas especies. El número indica plantas en común.

Alcaloides (547) Terpenos (605) Flavonoides (693) Glucósidos (185) Compuestos fenólicos (251) Polifenoles (176) Taninos (127) Quercetina (100) Isopreno (75) Terpenoides (77)

Preguntas Frecuentes sobre Saponinas

¿En qué plantas se encuentra saponinas?

Saponinas se encuentra en 742 plantas medicinales, entre ellas: Aesculus hippocastanum (Aesculus hippocastanum), Litsea cubeba (Litsea cubeba), Gleditsia sinensis (Gleditsia sinensis), Bellis perennis (Bellis perennis), Allium schoenoprasum (Allium schoenoprasum), Jasminum officinale (Jasminum officinale).

¿Para qué sirve saponinas?

Las plantas que contienen saponinas se utilizan tradicionalmente para: antiinflamatorio, digestivo, analgésico, astringente, nutritivo.

¿Cuántas plantas medicinales contienen saponinas?

Se han documentado 742 plantas medicinales con saponinas en la herbolaria latinoamericana.

Referencias científicas

Estudios seleccionados sobre saponinas de la base de datos PubMed/MEDLINE.

  1. Research progress on medicinal components and pharmacological activities of polygonatum sibiricum Revisión
    Journal of ethnopharmacology (2024) — PMID: 38484952
  2. Astragali Radix: comprehensive review of its botany, phytochemistry, pharmacology and clinical application Revisión
    Archives of pharmacal research (2024) — PMID: 38493280
  3. Morus alba: a comprehensive phytochemical and pharmacological review Revisión
    Naunyn-Schmiedeberg's archives of pharmacology (2023) — PMID: 36877269
  4. Pharmacological Effects of Astragaloside IV: A Review Revisión
    Molecules (Basel, Switzerland) (2023) — PMID: 37630371
  5. Natural products of pentacyclic triterpenoids: from discovery to heterologous biosynthesis Revisión
    Natural product reports (2023) — PMID: 36454108
  6. Plant-derived bioactive compounds in colon cancer treatment: An updated review Revisión
    Biomedicine & pharmacotherapy = Biomedecine & pharmacotherapie (2022) — PMID: 35820317
  7. Traditional uses, bioactive composition, pharmacology, and toxicology of Phyllanthus emblica fruits: A comprehensive review Revisión
    Journal of ethnopharmacology (2022) — PMID: 34480995
  8. Therapeutic application of Carica papaya leaf extract in the management of human diseases Revisión
    Daru : journal of Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences (2020) — PMID: 32367410

La composición química puede variar según la parte de la planta, la región y las condiciones de cultivo.