Plantas con Polifenoles

483 plantas medicinales que contienen polifenoles (157 con ilustración botánica).

El compuesto Polifenoles se encuentra en 483 especies con uso medicinal documentado en la herbolaria latinoamericana. Las plantas que lo contienen se distribuyen principalmente en Andes, México, Amazonia. Las aplicaciones terapéuticas más frecuentes de estas plantas incluyen: digestivo, antiinflamatorio, astringente, cicatrizante. Se presenta con mayor frecuencia en las familias Lamiaceae, Asteraceae, Fabaceae, Hypericaceae.

¿Qué son los polifenoles?

Los polifenoles son compuestos orgánicos caracterizados por la presencia de múltiples grupos hidroxilo unidos a anillos aromáticos. Constituyen uno de los grupos más abundantes de fitoquímicos en la dieta humana, con subclases que incluyen ácidos fenólicos (cafeico, gálico, clorogénico), flavonoides (quercetina, catequina), estilbenos (resveratrol), lignanos y taninos. Se encuentran en prácticamente todas las plantas vasculares, donde actúan como protectores UV, antioxidantes y señalizadores químicos.

La actividad antioxidante de los polifenoles se debe a su capacidad de donar electrones, quelar iones metálicos (Fe²⁺, Cu²⁺) y modular enzimas antioxidantes endógenas. Estudios epidemiológicos han asociado el consumo habitual de polifenoles con menor riesgo de enfermedades cardiovasculares, diabetes tipo 2 y ciertos cánceres. Su biodisponibilidad oral es generalmente baja (5-10%), pero la microbiota colónica los transforma en metabolitos fenólicos de menor peso molecular que se absorben y ejercen efectos sistémicos. Las plantas latinoamericanas ricas en polifenoles — como yerba mate, cacao, açaí, maqui y guayaba — se consumen tradicionalmente como infusiones, bebidas fermentadas y alimentos funcionales.

Mecanismo de acción

Los polifenoles son una vasta familia de compuestos secundarios que actúan mediante mecanismos multifactoriales. Su actividad principal radica en la capacidad de modular la señalización celular y la homeostasis redox. A nivel molecular, actúan como moduladores de la vía de señalización NF-κB (factor nuclear kappa B), inhibiendo la translocación de este factor al núcleo para reducir la expresión de citoquinas proinflamatorias. Asimismo, presentan capacidad de inhibición enzimática sobre la ciclooxigenasa-2 (COX-2) y la lipooxigenasa, lo que mitiga la cascada del ácido araquidónico.

Otro mecanismo crítico es la modulación de las MAPK (proteína quinasas activadas por mitógenos) y la activación de las vías de supervivencia celular como AKT/PI3K. Además, pueden influir en la expresión de genes implicados en la apoptosis y la proliferación celular, interactuando con receptores de estrógenos y modulando la actividad de la sirtuina-1 (SIRT1), lo que vincula a estos compuestos con procesos de longevidad celular y regulación metabólica.

Fuentes alimentarias

Los polifenoles se encuentran ampliamente distribuidos en el reino vegetal. Entre las fuentes más concentradas se incluyen:

  • Frutos rojos: Arándanos (aprox. 500-1000 mg/100g de antocianinas), frambuesas y fresas.
  • Tés y Café: El té verde es una fuente excepcional de EGCG (epigalocatequina galato), con concentraciones que pueden superar los 200 mg/gramo de hoja seca.
  • Cacao: El chocolate oscuro (mínimo 70% cacao) aporta flavanoles significativos.
  • Especias: La cúrcuma (curcumina) y el clavo de olor.
  • Frutos secos y granos: Nueces y semillas de uva.
  • Vino: Uvas tintas, ricas en resveratrol.

En el contexto de la medicina tradicional latinoamericana, se utilizan infusiones de cortezas, hojas y frutos de especies nativas que presentan altas concentraciones de estos metabolitos secundarios para fines terapéuticos específicos.

Investigación clínica

La investigación clínica sobre polifenoles es extensa, abarcando desde estudios in vitro hasta ensayos clínicos controlados aleatorizados (RCT). Los meta-análisis de estudios observacionales han demostrado consistentemente una correlación entre el alto consumo de polifenoles y la reducción del riesgo de enfermedades cardiovasculares y diabetes tipo 2. En estudios de intervención, se ha observado que dosis moderadas de flavonoides pueden mejorar la función endotelial y la sensibilidad a la insulina.

Los estudios in vivo han explorado la capacidad de compuestos como el resveratrol para modular el metabolismo lipídico. Sin embargo, los resultados en humanos son a menudo heterogéneos debido a la variabilidad en las dosis y la naturaleza compleja de las matrices alimentarias. Los hallazgos clínicos sugieren que, si bien los efectos preventivos son notables, la eficacia terapéutica aguda es limitada. La investigación actual se centra en entender cómo la variabilidad genética individual afecta la respuesta a estas dosis terapéuticas estudiadas en ensayos clínicos.

Biodisponibilidad y farmacocinética

La biodisponibilidad de los polifenoles es generalmente baja y compleja. Tras la ingestión oral, la absorción intestinal ocurre principalmente en el intestino delgado, aunque muchos compuestos permanecen sin absorber debido a su estructura molecular. Una vez absorbidos, pasan por un metabolismo de Fase I (hidrólisis, oxidación) y, predominantemente, por la Fase II (glucuronidación y sulfatación) en el hígado, lo que transforma los compuestos en metabolitos más hidrosolubles.

Un aspecto crucial es la interacción con la microbiota intestinal. Muchos polifenoles complejos (como los taninos) no se absorben directamente, sino que son degradados por las bacterias colónicas en metabolitos de bajo peso molecular que poseen actividad biológica. Estos metabolitos suelen tener una vida media plasmática más prolongada que el compuesto original. La excreción se realiza principalmente a través de la vía renal y biliar. La variabilidad en la composición de la microbiota individual es un factor determinante en la respuesta farmacodinámica de estos compuestos.

Sobre Polifenoles

Datos extraídos de la literatura científica y fichas botánicas de las plantas que contienen este compuesto.

  • Además de estos, la planta contiene alcaloides, que son compuestos nitrogenados que pueden interactuar con diversos receptores en el organismo para modular funciones biológicas, y flavonoides, que son polifenoles conocidos por su capacidad para neutralizar radicales libres y reducir la inflamación.
  • Si bien los compuestos como el ácido carnosico y los polifenoles muestran capacidades antioxidantes, antiproliferativas y antiinflamatorias notables, el estado de la evidencia es preliminar y requiere más investigación clínica para determinar dosis seguras y efectos terapéuticos reales en personas.
  • Los resultados demostraron efectos positivos sobre el rendimiento cognitivo y la función ejecutiva, sugiriendo que la biodisponibilidad de los metabolitos de los polifenoles del mango está mediada de manera fundamental por la composición del microbioma intestinal del individuo [PMID 41410576]. 3.
  • En conclusión, la evidencia científica sugiere que la actividad biológica de S. macrochlamys no es aleatoria, sino que depende directamente de la sinergia entre sus monoterpenos volátiles y sus polifenoles no volátiles, lo que justifica su uso tradicional en afecciones infecciosas y oxidativas.
  • Los flavonoides y polifenoles, como la quercetina y las catequinas, son compuestos antioxidantes presentes en gran medida en la pulpa del fruto; estos actúan protegiendo las células del cuerpo contra el daño oxidativo causado por los radicales libres, ayudando a reducir la inflamación sistémica.
  • Los flavonoides son polifenoles que se encuentran predominantemente en las flores y las hojas; su función principal en la planta es la protección contra la radiación UV, y en el cuerpo humano actúan como potentes antioxidantes, ayudando a neutralizar los radicales libres que causan daño celular.
Ilustración de Alacrancillo
Alacrancillo Heliotropium indicum

La composición química de Heliotropium indicum es sumamente compleja y diversa, lo que explica su amplia variedad de usos tradicionales.

Antiinflamatorio

Usos terapéuticos frecuentes

Aplicaciones medicinales de plantas que contienen polifenoles. El número indica cuántas especies.

Digestivo (13) Antiinflamatorio (9) Astringente (7) Cicatrizante (6) Antihipertensivo (6) Estimulante (4) Energía (4) Hepatoprotector (4)
Ilustración botánica de Alacrancillo
Alacrancillo
Heliotropium indicum
Heliotropiaceae Caribe
Ilustración botánica de Albahaca
Albahaca
Ocimum basilicum
Lamiaceae Caribe
Ilustración botánica de Anamú
Anamú
Petiveria alliacea
Phytolaccaceae Caribe
Ilustración botánica de Anthurium cordatum
Anthurium cordatum
Anthurium cordatum
Ilustración botánica de Apalache
Apalache
Ilex vomitoria
Aquifoliaceae
Ilustración botánica de Areca catechu
Areca catechu
Areca catechu
Arecaceae
Ilustración botánica de Arenaria lanuginosa
Arenaria lanuginosa
Arenaria lanuginosa
Ilustración botánica de Arándano
Arándano
Vaccinium myrtillus
Ericaceae Andes
Ilustración botánica de Asclepias syriaca
Asclepias syriaca
Asclepias syriaca
Ilustración botánica de Bala de cañón
Bala de cañón
Couroupita guianensis
Lecythidaceae Amazonia
Ilustración botánica de Barbasco
Barbasco
Tephrosia purpurea
Fabaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Berenjena cimarrona
Berenjena cimarrona
Solanum torvum
Solanaceae Caribe
Ilustración botánica de Beta
Beta
Beta vulgaris
Amaranthaceae
Ilustración botánica de Bidens triplinervia
Bidens triplinervia
Bidens triplinervia
Ilustración botánica de Cacao
Cacao
Theobroma cacao
Malvaceae México
Ilustración botánica de Café
Café
Coffea arabica
Rubiaceae Andes
Ilustración botánica de Calabaza
Calabaza
Cucurbita pepo
Cucurbitaceae México
Ilustración botánica de Calaguala
Calaguala
Polypodium leucotomos
Polypodiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Calceolaria hispida
Calceolaria hispida
Calceolaria hispida
Ilustración botánica de Calceolaria tenella
Calceolaria tenella
Calceolaria tenella
Ilustración botánica de Camu camu
Camu camu
Myrciaria dubia
Myrtaceae AmazoniaAndes
Ilustración botánica de Candelilla
Candelilla
Hamelia axillaris
Rubiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Canela de Ceilán
Canela de Ceilán
Cinnamomum verum
Lauraceae Andes
Ilustración botánica de Capirona
Capirona
Calycophyllum spruceanum
Rubiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Carqueja
Carqueja
Baccharis genistelloides
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Castaña de Brasil
Castaña de Brasil
Bertholletia excelsa
Lecythidaceae Amazonia
Ilustración botánica de Caña agria
Caña agria
Costus spicatus
Costaceae Caribe
Ilustración botánica de Cañafístula
Cañafístula
Cassia grandis
Fabaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Cañihua
Cañihua
Chenopodium pallidicaule
Amaranthaceae Andes
Ilustración botánica de Cedro
Cedro
Cedrela odorata
Meliaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Cempasúchil
Cempasúchil
Tagetes erecta
Asteraceae México
Ilustración botánica de Chachacomo
Chachacomo
Escallonia resinosa
Escalloniaceae
Ilustración botánica de Chaya
Chaya
Cnidoscolus aconitifolius
Euphorbiaceae México
Ilustración botánica de Chicozapote
Chicozapote
Manilkara zapota
Sapotaceae México
Ilustración botánica de Chirimoya
Chirimoya
Annona cherimola
Annonaceae Andes
Ilustración botánica de Cinchona purpurea
Cinchona purpurea
Cinchona purpurea
Ilustración botánica de Clavo de olor
Clavo de olor
Syzygium aromaticum
Myrtaceae Caribe
Ilustración botánica de Clethra fimbriata
Clethra fimbriata
Clethra fimbriata
Ilustración botánica de Columnea ovata
Columnea ovata
Columnea ovata
Ilustración botánica de Cuasia
Cuasia
Quassia amara
Simaroubaceae Amazonia
Ilustración botánica de Cupuaçu
Cupuaçu
Theobroma grandiflorum
Malvaceae Amazonia
Ilustración botánica de Curcuma zedoaria
Curcuma zedoaria
Curcuma zedoaria
Zingiberaceae
Ilustración botánica de Daphne squamosa
Daphne squamosa
Daphne squamosa
Ilustración botánica de Diomate
Diomate
Astronium graveolens
Anacardiaceae Andes
Ilustración botánica de Doradilla
Doradilla
Selaginella lepidophylla
Selaginellaceae México
Ilustración botánica de Escallonia paniculata
Escallonia paniculata
Escallonia paniculata
Ilustración botánica de Espinheira santa
Espinheira santa
Maytenus ilicifolia
Celastraceae Andes
Ilustración botánica de Esponja vegetal
Esponja vegetal
Luffa operculata
Cucurbitaceae
Ilustración botánica de Euphorbia
Euphorbia
Euphorbia
Ilustración botánica de Fuchsia denticulata
Fuchsia denticulata
Fuchsia denticulata
Ilustración botánica de Gaultheria procumbens
Gaultheria procumbens
Gaultheria procumbens
Ilustración botánica de Geranium maculatum
Geranium maculatum
Geranium maculatum
Ilustración botánica de Graviola
Graviola
Annona muricata
Annonaceae AmazoniaAndes
Ilustración botánica de Guanacaste
Guanacaste
Enterolobium cyclocarpum
Fabaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Guaviduca
Guaviduca
Piper carpunya
Piperaceae Andes
Ilustración botánica de Guayaba
Guayaba
Psidium guajava
Myrtaceae México
Ilustración botánica de Guayacán
Guayacán
Guaiacum officinale
Zygophyllaceae Caribe
Ilustración botánica de Guayacán santo
Guayacán santo
Guaiacum sanctum
Zygophyllaceae Caribe
Ilustración botánica de Guayusa
Guayusa
Ilex guayusa
Aquifoliaceae Andes
Ilustración botánica de Gunnera pilosa
Gunnera pilosa
Gunnera pilosa
Ilustración botánica de Gustavia speciosa
Gustavia speciosa
Gustavia speciosa
Ilustración botánica de Hamamelis virginiana
Hamamelis virginiana
Hamamelis virginiana
Ilustración botánica de Hierba del Cáncer
Hierba del Cáncer
Cuphea aequipetala
Lythraceae México
Ilustración botánica de Hierba luisa
Hierba luisa
Aloysia citriodora
Verbenaceae Andes
Ilustración botánica de Hippophae
Hippophae
Hippophae rhamnoides
Elaeagnaceae
Ilustración botánica de Icaco
Icaco
Chrysobalanus icaco
Chrysobalanaceae Caribe
Ilustración botánica de Jaboncillo
Jaboncillo
Phytolacca rivinoides
Phytolaccaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Jaborandi
Jaborandi
Pilocarpus jaborandi
Rutaceae Amazonia
Ilustración botánica de Jagua
Jagua
Genipa americana
Rubiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Jamaica
Jamaica
Hibiscus sabdariffa
Malvaceae México
Ilustración botánica de Jergón sacha
Jergón sacha
Dracontium loretense
Araceae Amazonia
Ilustración botánica de Jobo
Jobo
Spondias mombin
Anacardiaceae
Ilustración botánica de Jurubeba
Jurubeba
Solanum paniculatum
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Kiwicha
Kiwicha
Amaranthus caudatus
Amaranthaceae Andes
Ilustración botánica de Laurus caustica
Laurus caustica
Laurus caustica
Ilustración botánica de Lepidium
Lepidium
Lepidium campestre
Brassicaceae
Ilustración botánica de Linum
Linum
Linum usitatissimum
Linaceae
Ilustración botánica de Lobelia assurgens
Lobelia assurgens
Lobelia assurgens
Ilustración botánica de Lobelia decurrens
Lobelia decurrens
Lobelia decurrens
Ilustración botánica de Maguey
Maguey
Agave americana
Asparagaceae México
Ilustración botánica de Maitén
Maitén
Maytenus boaria
Celastraceae Andes
Ilustración botánica de Maracuyá
Maracuyá
Passiflora edulis
Passifloraceae Andes
Ilustración botánica de Marañón
Marañón
Anacardium occidentale
Anacardiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Marcela
Marcela
Achyrocline satureioides
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Marihuanilla
Marihuanilla
Leonurus sibiricus
Lamiaceae Andes
Ilustración botánica de Mastuerzo
Mastuerzo
Lepidium didymum
Brassicaceae Andes
Ilustración botánica de Matico
Matico
Piper aduncum
Piperaceae Andes
Ilustración botánica de Melastoma aspera
Melastoma aspera
Melastoma aspera
Ilustración botánica de Menta
Menta
Mentha piperita
Lamiaceae Andes
Ilustración botánica de Mezquite
Mezquite
Prosopis juliflora
Fabaceae México
Ilustración botánica de Miconia theaezans
Miconia theaezans
Miconia theaezans
Ilustración botánica de Mimosa albida
Mimosa albida
Mimosa albida
Ilustración botánica de Mimosa sensitiva
Mimosa sensitiva
Mimosa sensitiva
Ilustración botánica de Monnina obtusifolia
Monnina obtusifolia
Monnina obtusifolia
Ilustración botánica de Mortiño
Mortiño
Clidemia hirta
Melastomataceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Mullaca
Mullaca
Muehlenbeckia volcanica
Polygonaceae Andes
Ilustración botánica de Muña de Bolivia
Muña de Bolivia
Clinopodium bolivianum
Lamiaceae Andes
Ilustración botánica de Naranja
Naranja
Citrus sinensis
Rutaceae Caribe
Ilustración botánica de Níspero
Níspero
Eriobotrya japonica
Rosaceae México
Ilustración botánica de Orégano francés
Orégano francés
Coleus amboinicus
Lamiaceae Caribe
Ilustración botánica de Palmaria palmata
Palmaria palmata
Palmaria palmata
Palmariaceae
Ilustración botánica de Papaya
Papaya
Carica papaya
Caricaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Papayuela
Papayuela
Vasconcellea pubescens
Caricaceae Andes
Ilustración botánica de Pasuchaca
Pasuchaca
Geranium dielsianum
Geraniaceae Andes
Ilustración botánica de Peperomia quadrifolia
Peperomia quadrifolia
Peperomia quadrifolia
Ilustración botánica de Pericón
Pericón
Tagetes lucida
Asteraceae México
Ilustración botánica de Piper acutifolium
Piper acutifolium
Piper acutifolium
Ilustración botánica de Piper asperifolium
Piper asperifolium
Piper asperifolium
Ilustración botánica de Piper blandum
Piper blandum
Piper blandum
Ilustración botánica de Piper celtidifolium
Piper celtidifolium
Piper celtidifolium
Ilustración botánica de Piper cubeba
Piper cubeba
Piper cubeba
Piperaceae
Ilustración botánica de Piper lineatum
Piper lineatum
Piper lineatum
Ilustración botánica de Piper obliquum
Piper obliquum
Piper obliquum
Ilustración botánica de Piper rugosum
Piper rugosum
Piper rugosum
Ilustración botánica de Pitanga
Pitanga
Eugenia uniflora
Myrtaceae Andes
Ilustración botánica de Piñón
Piñón
Jatropha curcas
Euphorbiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Plumeria rubra
Plumeria rubra
Plumeria rubra
Ilustración botánica de Plátano
Plátano
Musa paradisiaca
Musaceae Caribe
Ilustración botánica de Pochote
Pochote
Cochlospermum vitifolium
Cochlospermaceae México
Ilustración botánica de Podophyllum peltatum
Podophyllum peltatum
Podophyllum peltatum
Ilustración botánica de Polygonum aviculare
Polygonum aviculare
Polygonum aviculare
Polygonaceae
Ilustración botánica de Polygonum hydropiperoides
Polygonum hydropiperoides
Polygonum hydropiperoides
Ilustración botánica de Prodigiosa
Prodigiosa
Brickellia cavanillesii
Asteraceae México
Ilustración botánica de Psychotria carthaginensis
Psychotria carthaginensis
Psychotria carthaginensis
Ilustración botánica de Ramón
Ramón
Brosimum alicastrum
Moraceae México
Ilustración botánica de Retama
Retama
Senna reticulata
Fabaceae Amazonia
Ilustración botánica de Ruellia geminiflora
Ruellia geminiflora
Ruellia geminiflora
Ilustración botánica de Salvia
Salvia
Salvia patens
Lamiaceae
Ilustración botánica de Salvia tubiflora
Salvia tubiflora
Salvia tubiflora
Ilustración botánica de Sambucus canadensis
Sambucus canadensis
Sambucus canadensis
Ilustración botánica de Sangre de drago
Sangre de drago
Croton lechleri
Euphorbiaceae AmazoniaAndes
Ilustración botánica de Santa María
Santa María
Tanacetum parthenium
Asteraceae México
Ilustración botánica de Sapucaia
Sapucaia
Lecythis pisonis
Lecythidaceae Amazonia
Ilustración botánica de Saúco andino
Saúco andino
Sambucus peruviana
Viburnaceae Andes
Ilustración botánica de Sen
Sen
Senna alexandrina
Fabaceae México
Ilustración botánica de Silene acaulis
Silene acaulis
Silene acaulis
Caryophyllaceae
Ilustración botánica de Solanum muricatum
Solanum muricatum
Solanum muricatum
Ilustración botánica de Tabachín
Tabachín
Caesalpinia pulcherrima
Fabaceae Caribe
Ilustración botánica de Tabaco
Tabaco
Nicotiana tabacum
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Tagetes multiflora
Tagetes multiflora
Tagetes multiflora
Ilustración botánica de Tara
Tara
Caesalpinia spinosa
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Tastab
Tastab
Guettarda combsii
Rubiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Tataré
Tataré
Chloroleucon tortum
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Tepescohuite
Tepescohuite
Calliandra anomala
Fabaceae México
Ilustración botánica de Thymus serpyllum
Thymus serpyllum
Thymus serpyllum
Lamiaceae
Ilustración botánica de Tilia cordata
Tilia cordata
Tilia cordata
Malvaceae
Ilustración botánica de Té
Té
Camellia sinensis
Theaceae Andes
Ilustración botánica de Uña de gato
Uña de gato
Uncaria tomentosa
Rubiaceae AmazoniaAndes
Ilustración botánica de Valeriana
Valeriana
Valeriana pinnatifida
Caprifoliaceae Andes
Ilustración botánica de Verbena
Verbena
Verbena litoralis
Verbenaceae
Ilustración botánica de Yareta
Yareta
Azorella compacta
Apiaceae Andes
Ilustración botánica de Yerba mate
Yerba mate
Ilex paraguariensis
Aquifoliaceae Andes
Ilustración botánica de Yuca
Yuca
Manihot esculenta
Euphorbiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Zacatechichi
Zacatechichi
Calea ternifolia
Asteraceae México
Ilustración botánica de Zapatilla
Zapatilla
Calceolaria engleriana
Calceolariaceae Andes
Ilustración botánica de Zapatito del niño
Zapatito del niño
Brachyotum ledifolium
Melastomataceae Andes
Ilustración botánica de Árbol del pan
Árbol del pan
Artocarpus altilis
Moraceae Caribe
☘
Abelmoschus moschatus
Abelmoschus moschatus
Malvaceae
☘
Acmella
Acmella caulirhiza
Asteraceae
☘
Aegle
Aegle marmelos
Rutaceae
☘
Aesculus indica
Aesculus indica
Sapindaceae
☘
Agasyllis latifolia
Agasyllis latifolia
Apiaceae
☘
Agrimonia eupatoria
Agrimonia eupatoria
Rosaceae
☘
Ajo sacha
Mansoa alliacea
Bignoniaceae Amazonia
☘
Alchornea cordifolia
Alchornea cordifolia
Euphorbiaceae
☘
Allium
Allium ursinum
Amaryllidaceae
☘
Allium przewalskianum
Allium przewalskianum
Amaryllidaceae
☘
Allium schoenoprasum
Allium schoenoprasum
Amaryllidaceae
☘
Alloplectus hispidus
Alloplectus hispidus
☘
Almecegueiro
Protium heptaphyllum
Burseraceae Amazonia
☘
Alpinia
Alpinia galanga
Zingiberaceae
☘
Alternanthera brasiliana
Alternanthera brasiliana
Amaranthaceae
☘
Amaranthus celosioides
Amaranthus celosioides
☘
Amaranthus cruentus
Amaranthus cruentus
Amaranthaceae
☘
Amaranthus retroflexus
Amaranthus retroflexus
Amaranthaceae
☘
Amaranthus spinosus
Amaranthus spinosus
Amaranthaceae
☘
Amorphophallus paeoniifolius
Amorphophallus paeoniifolius
Araceae
☘
Angelica archangelica
Angelica archangelica
Apiaceae
☘
Annona crassiflora
Annona crassiflora
Annonaceae
☘
Arctium
Arctium lappa
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia selengensis
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia caerulescens
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia austriaca
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia turanica
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia amygdalina
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia annua
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia argyi
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia integrifolia
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia diffusa
Asteraceae
☘
Artemisia abrotanum
Artemisia abrotanum
Asteraceae
☘
Artemisia aucheri
Artemisia aucheri
Asteraceae
☘
Artemisia barrelieri
Artemisia barrelieri
Asteraceae
☘
Artemisia brachyloba
Artemisia brachyloba
Asteraceae
☘
Artemisia dracunculus
Artemisia dracunculus
Asteraceae
☘
Artemisia gypsacea
Artemisia gypsacea
Asteraceae
☘
Artemisia juncea
Artemisia juncea
Asteraceae
☘
Artemisia lactiflora
Artemisia lactiflora
Asteraceae
☘
Artemisia lercheana
Artemisia lercheana
Asteraceae
☘
Artemisia nilagirica
Artemisia nilagirica
Asteraceae
☘
Artemisia pauciflora
Artemisia pauciflora
Asteraceae
☘
Artemisia scopiformis
Artemisia scopiformis
Asteraceae
☘
Artemisia sieberi
Artemisia sieberi
Asteraceae
☘
Artemisia sieversiana
Artemisia sieversiana
Asteraceae
☘
Artemisia stricta
Artemisia stricta
Asteraceae
☘
Artemisia szowitziana
Artemisia szowitziana
Asteraceae
☘
Artemisia transiliensis
Artemisia transiliensis
Asteraceae
☘
Asaí silvestre
Euterpe precatoria
Arecaceae Amazonia
☘
Asystasia gangetica
Asystasia gangetica
Acanthaceae
☘
Azorella crenata
Azorella crenata
☘
Backhousia
Backhousia myrtifolia
Myrtaceae
☘
Backhousia citriodora
Backhousia citriodora
Myrtaceae
☘
Barbatimão
Stryphnodendron adstringens
Fabaceae Andes
☘
Bejaria racemosa
Bejaria racemosa
☘
Bergenia ligulata
Bergenia ligulata
Saxifragaceae
☘
Betula
Betula pendula
Betulaceae
☘
Botoncillo
Spilanthes acmella
Asteraceae Amazonia
☘
Brassica carinata
Brassica carinata
Brassicaceae
☘
Breynia oblongifolia
Breynia oblongifolia
Phyllanthaceae
☘
Calahuala
Phlebodium aureum
Polypodiaceae Mesoamérica
☘
Campomanesia
Campomanesia pubescens
Myrtaceae
☘
Capparis spinosa
Capparis spinosa
Capparaceae
☘
Carduus
Carduus tenuiflorus
Asteraceae
☘
Caryocar brasiliense
Caryocar brasiliense
Caryocaraceae
☘
Casearia decandra
Casearia decandra
Salicaceae
☘
Cassia
Cassia abbreviata
Fabaceae
☘
Cavanillesia hylogeiton
Cavanillesia hylogeiton
☘
Chayote
Sechium edule
Cucurbitaceae México
☘
Chenopodium
Chenopodium berlandieri
Amaranthaceae
☘
Chimaphila
Chimaphila umbellata
Ericaceae
☘
Chinchilcuma
Mutisia acuminata
Asteraceae Andes
☘
Chucum
Havardia albicans
Fabaceae México
☘
Cichorium
Cichorium intybus
Asteraceae
☘
Cissus
Cissus quadrangularis
Vitaceae
☘
Citrus hystrix
Citrus hystrix
Rutaceae
☘
Coccinia grandis
Coccinia grandis
Cucurbitaceae
☘
Codonopsis
Codonopsis lanceolata
Campanulaceae
☘
Colocasia
Colocasia esculenta
Araceae
☘
Coriandrum
Coriandrum sativum
Apiaceae
☘
Cosmos caudatus
Cosmos caudatus
Asteraceae
☘
Cratoxylum formosum
Cratoxylum formosum
Hypericaceae
☘
Cymbopogon flexuosus
Cymbopogon flexuosus
Poaceae
☘
Dalbergia sissoo
Dalbergia sissoo
Fabaceae
☘
Eclipta
Eclipta alba
Asteraceae
☘
Elsholtzia
Elsholtzia ciliata
Lamiaceae
☘
Emmotum nitens
Emmotum nitens
Metteniusaceae
☘
Epená
Virola theiodora
Myristicaceae Amazonia
☘
Ephedra
Ephedra sinica
Ephedraceae
☘
Equisetum arvense
Equisetum arvense
Equisetaceae
☘
Eragrostis peruviana
Eragrostis peruviana
☘
Eriodictyon crassifolium
Eriodictyon crassifolium
Namaceae
☘
Etlingera elatior
Etlingera elatior
Zingiberaceae
☘
Eugenia
Eugenia aurata
Myrtaceae
☘
Eugenia pitanga
Eugenia pitanga
Myrtaceae
☘
Euonymus atropurpureus
Euonymus atropurpureus
Celastraceae
☘
Fagopyrum
Fagopyrum esculentum
Polygonaceae
☘
Frangula alnus
Frangula alnus
Rhamnaceae
☘
Galium
Galium verum
Rubiaceae
☘
Galium odoratum
Galium odoratum
Rubiaceae
☘
Garcinia
Garcinia celebica
Clusiaceae
☘
Genista
Genista tinctoria
Fabaceae
☘
Glechoma hederacea
Glechoma hederacea
Lamiaceae
☘
Gnetum gnemon
Gnetum gnemon
Gnetaceae
☘
Guizotia abyssinica
Guizotia abyssinica
Asteraceae
☘
Hemidesmus indicus
Hemidesmus indicus
Apocynaceae
☘
Hierba Luisa
Cymbopogon citratus
Poaceae
☘
Hierba de San Nicolás
Chrysactinia mexicana
Asteraceae México
☘
Hierba de toro
Tridax procumbens
Asteraceae México
☘
Hojasén
Flourensia cernua
Asteraceae México
☘
Huacapurana
Campsiandra angustifolia
Fabaceae Amazonia
☘
Huacapú
Minquartia guianensis
Coulaceae Amazonia
☘
Hypericum
Hypericum barbatum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum pruinatum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum henryi
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum origanifolium
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum przewalskii
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum capitatum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum tetrapterum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum rumeliacum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum faberi
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum lysimachioides
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum orientale
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum choisyanum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum reflexum
Hypericaceae
☘
Hypericum androsaemum
Hypericum androsaemum
Hypericaceae
☘
Hypericum balearicum
Hypericum balearicum
Hypericaceae
☘
Hypericum cordifolium
Hypericum cordifolium
Hypericaceae
☘
Hypericum coris
Hypericum coris
Hypericaceae
☘
Hypericum montanum
Hypericum montanum
Hypericaceae
☘
Hypericum punctatum
Hypericum punctatum
Hypericaceae
☘
Hypericum salsugineum
Hypericum salsugineum
Hypericaceae
☘
Hyptis eriocephala
Hyptis eriocephala
☘
Hyssopus officinalis
Hyssopus officinalis
Lamiaceae
☘
Ilex
Ilex latifolia
Aquifoliaceae
☘
Inula helenium
Inula helenium
Asteraceae
☘
Ipomoea aquatica
Ipomoea aquatica
Convolvulaceae
☘
Jacaranda
Jacaranda caroba
Bignoniaceae
☘
Juanilama
Calea urticifolia
Asteraceae Mesoamérica
☘
Juglans
Juglans regia
Juglandaceae
☘
Jícama
Pachyrhizus erosus
Fabaceae México
☘
Kigelia africana
Kigelia africana
Bignoniaceae
☘
Lactuca serriola
Lactuca serriola
Asteraceae
☘
Larrea
Larrea divaricata
Zygophyllaceae
☘
Laurus nobilis
Laurus nobilis
Lauraceae
☘
Leonurus
Leonurus cardiaca
Lamiaceae
☘
Leuceria senecioides
Leuceria senecioides
☘
Linum prostratum
Linum prostratum
☘
Loasa grandiflora
Loasa grandiflora
☘
Loasa nitida
Loasa nitida
☘
Luehea
Luehea grandiflora
Malvaceae
☘
Luehea candicans
Luehea candicans
Malvaceae
☘
Lythrum salicaria
Lythrum salicaria
Lythraceae
☘
Macrosphyra
Macrosphyra longistyla
Rubiaceae
☘
Madero negro
Gliricidia sepium
Fabaceae Mesoamérica
☘
Mango
Mangifera indica
Anacardiaceae
☘
Marsilea
Marsilea crenata
Marsileaceae
☘
Mesua ferrea
Mesua ferrea
Calophyllaceae
☘
Miconia
Miconia rubiginosa
Melastomataceae
☘
Muérdago
Phoradendron leucarpum
Viscaceae México
☘
Muérdago mexicano
Psittacanthus calyculatus
Loranthaceae México
☘
Mycelis
Mycelis muralis
Asteraceae
☘
Myrcia
Myrcia multiflora
Myrtaceae
☘
Myrcia laruotteana
Myrcia laruotteana
Myrtaceae
☘
Myrcia splendens
Myrcia splendens
☘
Myrsine
Myrsine umbellata
Primulaceae
☘
Nardostachys
Nardostachys jatamansi
Caprifoliaceae
☘
Nasturtium officinale
Nasturtium officinale
Brassicaceae
☘
Nectandra
Nectandra cuspidata
Lauraceae
☘
Ocimum
Ocimum tenuiflorum
Lamiaceae
☘
Olea
Olea europaea
Oleaceae
☘
Paepalanthus pilosus
Paepalanthus pilosus
☘
Palo azul
Eysenhardtia polystachya
Fabaceae México
☘
Pandanus
Pandanus amaryllifolius
Pandanaceae
☘
Parkia
Parkia biglobosa
Fabaceae
☘
Parkia speciosa
Parkia speciosa
Fabaceae
☘
Pau terra
Qualea grandiflora
Vochysiaceae Andes
☘
Pedalium murex
Pedalium murex
Pedaliaceae
☘
Peltophorum
Peltophorum africanum
Fabaceae
☘
Persea willdenovii
Persea willdenovii
Lauraceae
☘
Persicaria hydropiper
Persicaria hydropiper
Polygonaceae
☘
Peumo
Cryptocarya alba
Lauraceae
☘
Phaseolus lunatus
Phaseolus lunatus
Fabaceae
☘
Phragmites australis
Phragmites australis
Poaceae
☘
Pinus densiflora
Pinus densiflora
Pinaceae
☘
Piper
Piper betle
Piperaceae
☘
Piper sarmentosum
Piper sarmentosum
Piperaceae
☘
Pipturus
Pipturus argenteus
Urticaceae
☘
Pistacia lentiscus
Pistacia lentiscus
Anacardiaceae
☘
Pithecellobium dulce
Pithecellobium dulce
Fabaceae
☘
Podocarpus oleifolius
Podocarpus oleifolius
☘
Polygonum
Polygonum punctatum
Polygonaceae
☘
Polygonum bistorta
Polygonum bistorta
Polygonaceae
☘
Portulaca
Portulaca pilosa
Portulacaceae
☘
Primula vulgaris
Primula vulgaris
Primulaceae
☘
Pringlea antiscorbutica
Pringlea antiscorbutica
Brassicaceae
☘
Prunus
Prunus mahaleb
Rosaceae
☘
Pterocarpus
Pterocarpus santalinus
Fabaceae
☘
Pájaro bobo
Tessaria integrifolia
Asteraceae Andes
☘
Qualea
Qualea parviflora
Vochysiaceae
☘
Qualea multiflora
Qualea multiflora
Vochysiaceae
☘
Quebracho colorado
Schinopsis balansae
Anacardiaceae Andes
☘
Quercus robur
Quercus robur
Fagaceae
☘
Reichardia
Reichardia picroides
Asteraceae
☘
Reichardia tingitana
Reichardia tingitana
Asteraceae
☘
Rheum
Rheum tataricum
Polygonaceae
☘
Rheum rhabarbarum
Rheum rhabarbarum
Polygonaceae
☘
Rhodiola
Rhodiola crenulata
Crassulaceae
☘
Rhodiola
Rhodiola imbricata
Crassulaceae
☘
Rhododendron arboreum
Rhododendron arboreum
Ericaceae
☘
Rhopalostylis sapida
Rhopalostylis sapida
Arecaceae
☘
Rhus
Rhus tripartita
Anacardiaceae
☘
Rhus coriaria
Rhus coriaria
Anacardiaceae
☘
Ribes
Ribes nigrum
Grossulariaceae
☘
Rosa
Rosa majalis
Rosaceae
☘
Rosa
Rosa multiflora
Rosaceae
☘
Ruellia elegans
Ruellia elegans
Acanthaceae
☘
Ruellia tuberosa
Ruellia tuberosa
Acanthaceae
☘
Ruizia fragrans
Ruizia fragrans
☘
Rumex acetosa
Rumex acetosa
Polygonaceae
☘
Salix
Salix gracilistyla
Salicaceae
☘
Salvia
Salvia virgata
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia bulleyana
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia desoleana
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia chloroleuca
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia ceratophylla
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia lanigera
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia aristata
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia atropatana
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia cyanescens
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia discolor
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia macrochlamys
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia melissodora
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia sclareoides
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia serotina
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia rosmarinus
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia hierosolymitana
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia chamelaeagnea
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia candidissima
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia absconditiflora
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia blancoana
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia repens
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia wagneriana
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia campanulata
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia lineata
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia spathacea
Lamiaceae
☘
Salvia abrotanoides
Salvia abrotanoides
Lamiaceae
☘
Salvia albimaculata
Salvia albimaculata
Lamiaceae
☘
Salvia aspera
Salvia aspera
Lamiaceae
☘
Salvia brachyloma
Salvia brachyloma
Lamiaceae
☘
Salvia brachyodon
Salvia brachyodon
Lamiaceae
☘
Salvia cadmica
Salvia cadmica
Lamiaceae
☘
Salvia chanryoenica
Salvia chanryoenica
Lamiaceae
☘
Salvia chienii
Salvia chienii
Lamiaceae
☘
Salvia chudaei
Salvia chudaei
Lamiaceae
☘
Salvia compressa
Salvia compressa
Lamiaceae
☘
Salvia connivens
Salvia connivens
Lamiaceae
☘
Salvia deserti
Salvia deserti
Lamiaceae
☘
Salvia dichroantha
Salvia dichroantha
Lamiaceae
☘
Salvia ekimiana
Salvia ekimiana
Lamiaceae
☘
Salvia fruticosa
Salvia fruticosa
Lamiaceae
☘
Salvia helianthemifolia
Salvia helianthemifolia
Lamiaceae
☘
Salvia keerlii
Salvia keerlii
Lamiaceae
☘
Salvia lavandula
Salvia lavandula
Lamiaceae
☘
Salvia marashica
Salvia marashica
Lamiaceae
☘
Salvia meiliensis
Salvia meiliensis
Lamiaceae
☘
Salvia nutans
Salvia nutans
Lamiaceae
☘
Salvia pinnata
Salvia pinnata
Lamiaceae
☘
Salvia plectranthoides
Salvia plectranthoides
Lamiaceae
☘
Salvia radula
Salvia radula
Lamiaceae
☘
Salvia sclarea
Salvia sclarea
Lamiaceae
☘
Salvia semiatrata
Salvia semiatrata
Lamiaceae
☘
Salvia sonchifolia
Salvia sonchifolia
Lamiaceae
☘
Salvia summa
Salvia summa
Lamiaceae
☘
Salvia tingitana
Salvia tingitana
Lamiaceae
☘
Salvia transsylvanica
Salvia transsylvanica
Lamiaceae
☘
Salvia trichoclada
Salvia trichoclada
Lamiaceae
☘
Salvia valentina
Salvia valentina
Lamiaceae
☘
Salvia vermifolia
Salvia vermifolia
Lamiaceae
☘
Sanguisorba canadensis
Sanguisorba canadensis
Rosaceae
☘
Saraca
Saraca indica
Fabaceae
☘
Satureja montana
Satureja montana
Lamiaceae
☘
Saurauia napaulensis
Saurauia napaulensis
Actinidiaceae
☘
Saxifraga stolonifera
Saxifraga stolonifera
Saxifragaceae
☘
Schima wallichii
Schima wallichii
Theaceae
☘
Senna auriculata
Senna auriculata
Fabaceae
☘
Senna italica
Senna italica
Fabaceae
☘
Senna silvestris
Senna silvestris
Fabaceae
☘
Sesamum
Sesamum indicum
Pedaliaceae
☘
Sesbania
Sesbania sesban
Fabaceae
☘
Sesuvium portulacastrum
Sesuvium portulacastrum
Aizoaceae
☘
Sicyos
Sicyos angulatus
Cucurbitaceae
☘
Sida cordifolia
Sida cordifolia
Malvaceae
☘
Silybum
Silybum marianum
Asteraceae
☘
Sonchus oleraceus
Sonchus oleraceus
Asteraceae
☘
Sorghum
Sorghum bicolor
Poaceae
☘
Stevia
Stevia rebaudiana
Asteraceae Amazonia
☘
Strobilanthes crispa
Strobilanthes crispa
Acanthaceae
☘
Syzygium polycephalum
Syzygium polycephalum
Myrtaceae
☘
Tanacetum
Tanacetum balsamita
Asteraceae
☘
Terminalia
Terminalia brachystemma
Combretaceae
☘
Thymus quinquecostatus
Thymus quinquecostatus
Lamiaceae
☘
Tordylium
Tordylium apulum
Apiaceae
☘
Tragopogon
Tragopogon porrifolius
Asteraceae
☘
Trianthema portulacastrum
Trianthema portulacastrum
Aizoaceae
☘
Tulbaghia
Tulbaghia violacea
Amaryllidaceae
☘
Typha
Typha elephantina
Typhaceae
☘
Ulmus
Ulmus rubra
Ulmaceae
☘
Ungurahui
Oenocarpus bataua
Arecaceae Amazonia
☘
Urtica
Urtica urens
Urticaceae
☘
Uvilla amazónica
Pourouma cecropiifolia
Urticaceae Amazonia
☘
Vaccinium
Vaccinium macrocarpon
Ericaceae
☘
Vaccinium
Vaccinium arctostaphylos
Ericaceae
☘
Vaccinium vitis
Vaccinium vitis
Ericaceae
☘
Verbascum thapsus
Verbascum thapsus
Scrophulariaceae
☘
Viola canadensis
Viola canadensis
Violaceae
☘
Vitis
Vitis vinifera
Vitaceae
☘
Vitis coignetiae
Vitis coignetiae
Vitaceae
☘
Vochysia
Vochysia rufa
Vochysiaceae
☘
Woodfordia fruticosa
Woodfordia fruticosa
Lythraceae
☘
Xanthoceras sorbifolium
Xanthoceras sorbifolium
Poaceae
☘
Ximenia americana
Ximenia americana
Ximeniaceae
☘
Yoco
Paullinia yoco
Sapindaceae Amazonia
☘
Zanthoxylum
Zanthoxylum bungeanum
Rutaceae
☘
Zingiber
Zingiber zerumbet
Zingiberaceae

Compuestos relacionados

Fitoquímicos que frecuentemente acompañan a polifenoles en las mismas especies. El número indica plantas en común.

Flavonoides (410) Terpenos (283) Compuestos fenólicos (192) Saponinas (176) Alcaloides (183) Taninos (93) Quercetina (88) Glucósidos (77) Terpenoides (69) Ácidos fenólicos (55)

Preguntas Frecuentes sobre Polifenoles

¿En qué plantas se encuentra polifenoles?

Polifenoles se encuentra en 483 plantas medicinales, entre ellas: Laurus nobilis (Laurus nobilis), Areca catechu (Areca catechu), Curcuma zedoaria (Curcuma zedoaria), Pistacia lentiscus (Pistacia lentiscus), Capparis spinosa (Capparis spinosa), Equisetum arvense (Equisetum arvense).

¿Para qué sirve polifenoles?

Las plantas que contienen polifenoles se utilizan tradicionalmente para: digestivo, antiinflamatorio, astringente, cicatrizante, antihipertensivo.

¿Cuántas plantas medicinales contienen polifenoles?

Se han documentado 483 plantas medicinales con polifenoles en la herbolaria latinoamericana.

Referencias científicas

Estudios seleccionados sobre polifenoles de la base de datos PubMed/MEDLINE.

  1. Improving quercetin bioavailability: A systematic review and meta-analysis of human intervention studies Meta-análisis
    Food chemistry (2025) — PMID: 40037045
  2. Polyphenols: Chemistry, bioavailability, bioactivity, nutritional aspects and human health benefits: A review Revisión
    International journal of biological macromolecules (2024) — PMID: 39084416
  3. Crosstalk between Gut Microbiota and Host Immunity: Impact on Inflammation and Immunotherapy Revisión
    Biomedicines (2023) — PMID: 36830830
  4. Bioactivities of Dietary Polyphenols and Their Effects on Intestinal Microbiota Revisión
    Mini reviews in medicinal chemistry (2023) — PMID: 35959612
  5. Health benefits of polyphenols: A concise review Revisión
    Journal of food biochemistry (2022) — PMID: 35694805
  6. Dietary Polyphenol, Gut Microbiota, and Health Benefits Revisión
    Antioxidants (Basel, Switzerland) (2022) — PMID: 35740109
  7. The Interaction of Polyphenols and the Gut Microbiota in Neurodegenerative Diseases Revisión
    Nutrients (2022) — PMID: 36558531
  8. Polyphenols and Human Health: The Role of Bioavailability Revisión
    Nutrients (2021) — PMID: 33477894

La composición química puede variar según la parte de la planta, la región y las condiciones de cultivo.