Plantas con Compuestos fenólicos

714 plantas medicinales que contienen compuestos fenólicos (228 con ilustración botánica).

El compuesto Compuestos fenólicos se encuentra en 714 especies con uso medicinal documentado en la herbolaria latinoamericana. Las plantas que lo contienen se distribuyen principalmente en Andes, México, Amazonia. Las aplicaciones terapéuticas más frecuentes de estas plantas incluyen: antiinflamatorio, astringente, nutritivo, digestivo. Se presenta con mayor frecuencia en las familias Lamiaceae, Asteraceae, Fabaceae, Hypericaceae.

¿Qué son los compuestos fenólicos?

Los compuestos fenólicos son metabolitos secundarios vegetales caracterizados por la presencia de al menos un anillo aromático con uno o más grupos hidroxilo. Constituyen una de las familias más amplias y diversas de fitoquímicos, con más de 8.000 estructuras conocidas. Se clasifican en ácidos fenólicos (hidroxibenzoicos e hidroxicinámicos), flavonoides, estilbenos, lignanos, taninos y cumarinas. En las plantas, cumplen funciones de protección UV, defensa contra patógenos, atracción de polinizadores y señalización alelopática.

Las propiedades antioxidantes de los compuestos fenólicos derivan de su capacidad para donar hidrógeno a radicales libres, quelar iones metálicos prooxidantes (Fe²⁺, Cu²⁺) y modular enzimas antioxidantes endógenas. Estudios epidemiológicos han asociado consistentemente el consumo de dietas ricas en fenoles con menor riesgo de enfermedades cardiovasculares, diabetes tipo 2, enfermedades neurodegenerativas y ciertos cánceres. Los mecanismos van más allá de la antioxidación: incluyen inhibición de NF-κB, modulación epigenética (metilación del ADN, acetilación de histonas) y efecto prebiótico sobre la microbiota intestinal. La biodisponibilidad es generalmente baja (1-10%), pero la transformación microbiana colónica genera metabolitos fenólicos de menor peso molecular con actividad biológica propia.

En la flora medicinal latinoamericana, los compuestos fenólicos son particularmente abundantes en yerba mate, cacao, açaí, maqui, guayaba, canela y las cortezas de numerosos árboles medicinales. Las infusiones y decocciones — los métodos tradicionales de preparación — son eficientes para extraer fenoles hidrosolubles. El contenido fenólico total, medido por el ensayo de Folin-Ciocalteu, se utiliza como indicador de la calidad antioxidante de extractos vegetales y es uno de los parámetros más reportados en estudios de plantas medicinales de la región.

Mecanismo de acción

El mecanismo de acción de los compuestos fenólicos está intrínsecamente ligado a su estructura molecular, caracterizada por la presencia de uno o más grupos hidroxilo (-OH) unidos a un anillo aromático. Esta configuración química permite su clasificación en diversas familias, como flavonoides, ácidos fenólicos y estilbenos, cuya reactividad depende del número de grupos hidroxilo y de la posición de estos en el anillo. La capacidad de estos compuestos para actuar como antioxidantes radica en su facultad de ceder electrones o átomos de hidrógeno para estabilizar especies reactivas de oxígeno (ROS), transformándose en radicales fenólicos estables que no perpetúan la cadena de daño oxidativo.

A nivel de señalización celular, los compuestos fenólicos actúan como moduladores de la homeostasis. Interfieren con rutas de transducción de señales críticas, tales como la vía de las proteínas quinasa activadas por mitógenos (MAPK) y el factor de transcripción NF-κB. Al inhibir la translocación nuclear de NF-κB, estos compuestos suprimen la expresión de genes proinflamatorios, reduciendo la síntesis de ciclooxigenasa-2 (COX-2), citocinas y metaloproteinasas. Asimismo, pueden interactuar con dianas moleculares específicas, como la inhibición de enzimas metabólicas (alfa-glucosidasa) o enzimas de la cascada del ácido araquidónico (lipoxigenasa), regulando así el metabolismo de carbohidratos y lípidos.

Los efectos a nivel celular y tisular se manifiestan como una protección contra el estrés oxidativo y la inflamación crónica. Al mitigar la peroxidación lipídica y el daño al ADN, los compuestos fenólicos promueven la supervivencia celular y la integridad de las membranas. En tejidos sometidos a procesos degenerativos, su capacidad para regular la respuesta inflamatoria ayuda a prevenir la remodelación tisular patológica y la apoptosis inducida por estrés. En conjunto, su acción es multifactorial, combinando la neutralización directa de radicales con una sofisticada modulación de la expresión génica y la actividad enzimática.

Fuentes alimentarias

Los compuestos fenólicos se distribuyen ampliamente en el reino vegetal, actuando principalmente como mecanismos de defensa contra el estrés oxidativo. Las fuentes más ricas incluyen los frutos rojos (como arándanos y fresas), que pueden contener entre 200 y 1000 mg/100g de antocianinas, el té verde (rico en catequinas con concentraciones de hasta 300 mg/100g), el cacao (con altos niveles de flavonoles) y el vino tinto (donde destaca el resveratrol).

La acumulación de estos metabolitos secundarios ocurre de forma diferencial en las distintas partes de la planta:

  • Piel y cáscaras: Es donde se alcanzan las densidades más altas, como en la piel de la uva o de los cítricos.
  • Semillas y granos enteros: Fuentes críticas de ácidos fenólicos y lignanos.
  • Hojas y tallos: Especialmente en plantas medicinales y especias.
  • Aceites esenciales: Algunos compuestos fenólicos volátiles se encuentran integrados en aceites extraídos de plantas como el orégano, el tomillo o el clavo.

La concentración de estos compuestos no es estática y depende de factores intrínsecos y extrínsecos. El clima (radiación UV y temperatura) y la composición del suelo (disponibilidad de micronutrientes) son determinantes en la biosíntesis. Asimismo, el momento de la cosecha y el grado de madurez del fruto alteran significativamente el perfil fenólico. Finalmente, el procesamiento industrial es un factor crítico: métodos como el calor excesivo, la refinación o la exposición a la luz pueden degradar estos compuestos, mientras que procesos de fermentación pueden, en ciertos casos, aumentar su biodisponibilidad.

Investigación clínica

La investigación clínica de los compuestos fenólicos ha transitado desde la caracterización bioquímica hasta la validación de su potencial terapéutico. En el ámbito in vitro, estudios utilizando líneas celulares como HepG2 (hepatocitos humanos) y H9c2 (cardiomiocitos de rata) han demostrado que compuestos como el resveratrol y las epigalocatequinas pueden modular vías de señalización cruciales, como la NF-κB y la AMPK, inhibiendo la proliferación celular anómala y el estrés oxidativo. Estos hallazgos se han extendido a modelos in vivo, donde la administración de dosis variadas (por ejemplo, 10-50 mg/kg en modelos murinos) ha evidenciado una reducción notable en la acumulación de lípidos hepáticos y una mejora en la homeostasis de la glucosa.

En la transición a la clínica, los ensayos controlados aleatorizados (ECA) han comenzado a consolidar estas observaciones. Diversos estudios con diseños de doble ciego han reportado que la suplementación con flavonoides mejora la función endotelial, medida a través de la dilatación mediada por flujo, y aumenta la sensibilidad a la insulina en sujetos con prediabetes. Asimismo, se ha observado una reducción significativa en marcadores de inflamación sistémica, específicamente la Proteína C Reactiva (PCR). Meta-análisis recientes sugieren que, si bien los efectos son consistentes en la modulación del perfil lipídico, la magnitud del beneficio varía según el tipo de compuesto y el estado basal de salud del individuo.

A pesar de estos avances, la evidencia actual presenta limitaciones críticas. La biodisponibilidad limitada de muchos polifenoles debido a su metabolismo rápido y la variabilidad interindividual en la microbiota intestinal dificultan la estandarización de dosis terapéuticas. Además, la mayoría de los estudios clínicos son de corta duración, lo que impide determinar los efectos a largo plazo. Por tanto, las líneas de investigación activas se centran actualmente en el desarrollo de sistemas de entrega de fármacos (nanotecnología) para mejorar la absorción, el estudio de la interacción compuesto-microbiota y la investigación de dosis preventivas en poblaciones de riesgo para enfermedades cardiovasculares y neurodegenerativas.

Biodisponibilidad y farmacocinética

La biodisponibilidad de los compuestos fenólicos es generalmente baja y compleja, debido a su naturaleza química y a los intensos procesos de transformación biológica. Tras la ingesta, la absorción oral ocurre principalmente en el intestino delgado mediante difusión pasiva, aunque ciertos transportadores de membrana también intervienen. Sin embargo, gran parte de estos compuestos alcanzan el colon, donde la microbiota intestinal los transforma en metabolitos más pequeños y solubles, que son a menudo los responsables de la actividad biológica real.

El metabolismo es un proceso bifásico crítico: la fase I, mediada por enzimas como el sistema CYP450, introduce grupos funcionales, mientras que la fase II (glucuronidación y sulfatación) aumenta su hidrofilia para facilitar su eliminación. Estos procesos resultan en una vida media plasmática corta y una distribución tisular variable, donde los metabolitos secundarios suelen ser los principales agentes activos. La biodisponibilidad se ve modulada por factores como la matriz alimentaria (que puede retrasar o facilitar la absorción) y las sinergias entre diferentes polifenoles presentes en un mismo alimento.

Finalmente, la eliminación se produce mediante las vías renal y biliar. La excreción depende de la solubilidad de los metabolitos finales; los compuestos altamente conjugados se eliminan fácilmente por la orina, mientras que aquellos de mayor peso molecular pueden seguir rutas de excreción biliar. Esta dinámica asegura que, aunque la concentración de la molécula original sea mínima en sangre, el impacto fisiológico sea significativo a través de sus metabolitos.

Sobre Compuestos fenólicos

Datos extraídos de la literatura científica y fichas botánicas de las plantas que contienen este compuesto.

  • Los extractos de metanol de los frutos mostraron un contenido de compuestos fenólicos totales de 162.04 ± 0.77 mg de equivalentes de ácido gálico (GAE)/g, mientras que las hojas presentaron un contenido de flavonoides totales de 181.96 ± 8.35 mg de equivalentes de quercetina (QE)/g (PMID 41126145).
  • Es importante mencionar que, aunque se han reportado efectos antioxidantes y antiinflamatorios derivados de sus compuestos fenólicos, la cuantificación precisa de alcaloides o saponinas específicas en esta especie requiere estudios más profundos para su validación clínica completa (PMID 39059900).
  • Este estudio, de carácter descriptivo y de revisión de literatura, identificó que la presencia de flavonoides (quercetina, kaempferol, rutina), alcaloides, saponinas y compuestos fenólicos le confiere propiedades antioxidantes, antifúngicas, antiinflamatorias, nefroprotectoras y hepatoprotectoras.
  • La presencia de estos diversos grupos químicos, que incluyen terpenos y compuestos fenólicos, sugiere que la planta posee una amplia gama de bioactividad que puede actuar sobre diferentes rutas celulares, como la vía Nrf2, que es un mecanismo de defensa contra el estrés oxidativo (PMID 33244664).
  • Específicamente, el extracto de la corteza ha mostrado concentraciones de compuestos fenólicos de hasta 752.78 ± 2.25 mg/g de equivalentes de ácido gálico (GAE), junto con una presencia notable de flavonoides que alcanzan los 285.78 ± 1.25 mg/g de equivalentes de quercetina (QE) (PMID 39189785).
  • En la categoría de compuestos fenólicos, se han aislado ácidos fenólicos y estilbenos, como el dímero de estilbeno trans-scirpusin B y el trímero cyperusphenol B; estas moléculas son cruciales debido a su capacidad para inhibir la producción de mediadores inflamatorios en células inmunitarias.
Ilustración de Acacia macracantha
Acacia macracantha Acacia macracantha

La composición química de Acacia macracantha es un complejo entramado de metabolitos secundarios que la planta utiliza para su defensa y comunicación ambiental.

Usos terapéuticos frecuentes

Aplicaciones medicinales de plantas que contienen compuestos fenólicos. El número indica cuántas especies.

Antiinflamatorio (27) Astringente (11) Nutritivo (10) Digestivo (10) Cicatrizante (7) Enteógeno (7) Analgésico (7) Diurético (6)
Ilustración botánica de Acacia macracantha
Acacia macracantha
Acacia macracantha
Ilustración botánica de Achupalla
Achupalla
Tillandsia latifolia
Bromeliaceae
Ilustración botánica de Agave azul
Agave azul
Agave tequilana
Asparagaceae México
Ilustración botánica de Ageratum conyzoides
Ageratum conyzoides
Ageratum conyzoides
Ilustración botánica de Aguacate
Aguacate
Persea americana
Lauraceae México
Ilustración botánica de Aguaje
Aguaje
Mauritia flexuosa
Arecaceae Amazonia
Ilustración botánica de Aguaymanto
Aguaymanto
Physalis peruviana
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Alacrancillo
Alacrancillo
Heliotropium indicum
Heliotropiaceae Caribe
Ilustración botánica de Albahaca de monte
Albahaca de monte
Ocimum campechianum
Lamiaceae Caribe
Ilustración botánica de Algodón de seda
Algodón de seda
Calotropis procera
Apocynaceae Caribe
Ilustración botánica de Almendro tropical
Almendro tropical
Terminalia catappa
Combretaceae Caribe
Ilustración botánica de Alpinia officinarum
Alpinia officinarum
Alpinia officinarum
Zingiberaceae
Ilustración botánica de Andiroba
Andiroba
Carapa guianensis
Meliaceae Amazonia
Ilustración botánica de Anona
Anona
Annona reticulata
Annonaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Areca catechu
Areca catechu
Areca catechu
Arecaceae
Ilustración botánica de Açaí
Açaí
Euterpe oleracea
Arecaceae Amazonia
Ilustración botánica de Barbasco
Barbasco
Tephrosia purpurea
Fabaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Bejuco de indio
Bejuco de indio
Gouania polygama
Rhamnaceae Caribe
Ilustración botánica de Berenjena cimarrona
Berenjena cimarrona
Solanum torvum
Solanaceae Caribe
Ilustración botánica de Besleria aggregata
Besleria aggregata
Besleria aggregata
Ilustración botánica de Besleria reticulata
Besleria reticulata
Besleria reticulata
Ilustración botánica de Beta
Beta
Beta vulgaris
Amaranthaceae
Ilustración botánica de Bidens triplinervia
Bidens triplinervia
Bidens triplinervia
Ilustración botánica de Boldo
Boldo
Peumus boldus
Monimiaceae Andes
Ilustración botánica de Bolsa mullaca
Bolsa mullaca
Physalis angulata
Solanaceae Amazonia
Ilustración botánica de Borraja de monte
Borraja de monte
Tournefortia scabrida
Boraginaceae
Ilustración botánica de Buddleja incana
Buddleja incana
Buddleja incana
Ilustración botánica de Bálsamo de Perú
Bálsamo de Perú
Myroxylon balsamum
Fabaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Cabeza de ángel
Cabeza de ángel
Calliandra houstoniana
Fabaceae México
Ilustración botánica de Cabezona
Cabezona
Eryngium carlinae
Apiaceae México
Ilustración botánica de Cacao
Cacao
Theobroma cacao
Malvaceae México
Ilustración botánica de Calaguala
Calaguala
Polypodium leucotomos
Polypodiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Calceolaria cuneiformis
Calceolaria cuneiformis
Calceolaria cuneiformis
Ilustración botánica de Calceolaria deflexa
Calceolaria deflexa
Calceolaria deflexa
Ilustración botánica de Calceolaria hispida
Calceolaria hispida
Calceolaria hispida
Ilustración botánica de Calceolaria integrifolia
Calceolaria integrifolia
Calceolaria integrifolia
Ilustración botánica de Calceolaria parviflora
Calceolaria parviflora
Calceolaria parviflora
Ilustración botánica de Calceolaria pinnata
Calceolaria pinnata
Calceolaria pinnata
Ilustración botánica de Calceolaria rugosa
Calceolaria rugosa
Calceolaria rugosa
Ilustración botánica de Calceolaria scabiosaefolia
Calceolaria scabiosaefolia
Calceolaria scabiosaefolia
Ilustración botánica de Calceolaria tomentosa
Calceolaria tomentosa
Calceolaria tomentosa
Ilustración botánica de Calceolaria tripartita
Calceolaria tripartita
Calceolaria tripartita
Ilustración botánica de Calceolaria undulata
Calceolaria undulata
Calceolaria undulata
Ilustración botánica de Calceolaria virgata
Calceolaria virgata
Calceolaria virgata
Ilustración botánica de Calliandra angustifolia
Calliandra angustifolia
Calliandra angustifolia
Ilustración botánica de Candelilla
Candelilla
Hamelia axillaris
Rubiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Caoba
Caoba
Swietenia mahagoni
Meliaceae Caribe
Ilustración botánica de Caoba de hoja ancha
Caoba de hoja ancha
Swietenia macrophylla
Meliaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Capuchina
Capuchina
Tropaeolum majus
Tropaeolaceae Andes
Ilustración botánica de Carqueja
Carqueja
Baccharis trimera
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Caña agria
Caña agria
Costus spicatus
Costaceae Caribe
Ilustración botánica de Ceiba
Ceiba
Ceiba pentandra
Malvaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Ceratonia
Ceratonia
Ceratonia siliqua
Fabaceae
Ilustración botánica de Chachacoma
Chachacoma
Senecio nutans
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Chachacomo
Chachacomo
Escallonia resinosa
Escalloniaceae
Ilustración botánica de Chagropanga
Chagropanga
Banisteriopsis muricata
Malpighiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Chanca piedra
Chanca piedra
Phyllanthus niruri
Phyllanthaceae AmazoniaAndes
Ilustración botánica de Chaya
Chaya
Cnidoscolus aconitifolius
Euphorbiaceae México
Ilustración botánica de Chaya silvestre
Chaya silvestre
Cnidoscolus chayamansa
Euphorbiaceae México
Ilustración botánica de Chicozapote
Chicozapote
Manilkara zapota
Sapotaceae México
Ilustración botánica de Chile
Chile
Capsicum annuum
Solanaceae México
Ilustración botánica de Chirimoya
Chirimoya
Annona cherimola
Annonaceae Andes
Ilustración botánica de Chuchuhuasi
Chuchuhuasi
Maytenus laevis
Celastraceae Amazonia
Ilustración botánica de Chía
Chía
Salvia hispanica
Lamiaceae México
Ilustración botánica de Cinchona lancifolia
Cinchona lancifolia
Cinchona lancifolia
Ilustración botánica de Cinchona micrantha
Cinchona micrantha
Cinchona micrantha
Ilustración botánica de Cinchona purpurea
Cinchona purpurea
Cinchona purpurea
Ilustración botánica de Citharexylum kunthianum
Citharexylum kunthianum
Citharexylum kunthianum
Ilustración botánica de Clavel del aire
Clavel del aire
Tillandsia streptocarpa
Bromeliaceae Andes
Ilustración botánica de Coca colombiana
Coca colombiana
Erythroxylum novogranatense
Erythroxylaceae Andes
Ilustración botánica de Cocona
Cocona
Solanum sessiliflorum
Solanaceae Amazonia
Ilustración botánica de Cola de caballo
Cola de caballo
Conyza bonariensis
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Colonia
Colonia
Alpinia zerumbet
Zingiberaceae Caribe
Ilustración botánica de Colorín
Colorín
Erythrina americana
Fabaceae México
Ilustración botánica de Columnea scandens
Columnea scandens
Columnea scandens
Ilustración botánica de Convolvulus arvensis
Convolvulus arvensis
Convolvulus arvensis
Ilustración botánica de Copaíba
Copaíba
Copaifera officinalis
Fabaceae Amazonia
Ilustración botánica de Copey
Copey
Clusia rosea
Clusiaceae Caribe
Ilustración botánica de Cordoncillo
Cordoncillo
Piper umbellatum
Piperaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Cruceta
Cruceta
Randia aculeata
Rubiaceae Caribe
Ilustración botánica de Cucumis
Cucumis
Cucumis metuliferus
Cucurbitaceae
Ilustración botánica de Culantrillo
Culantrillo
Adiantum capillus-veneris
Pteridaceae México
Ilustración botánica de Cuphea racemosa
Cuphea racemosa
Cuphea racemosa
Ilustración botánica de Curare
Curare
Strychnos toxifera
Loganiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Cúrcuma
Cúrcuma
Curcuma longa
Zingiberaceae Andes
Ilustración botánica de Damiana
Damiana
Turnera diffusa
Turneraceae México
Ilustración botánica de Diente de león
Diente de león
Taraxacum officinale
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Dioscorea altissima
Dioscorea altissima
Dioscorea altissima
Ilustración botánica de Erva baleeira
Erva baleeira
Cordia verbenacea
Cordiaceae Andes
Ilustración botánica de Escoba de castilla
Escoba de castilla
Sida acuta
Malvaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Espino blanco
Espino blanco
Crataegus monogyna
Rosaceae Andes
Ilustración botánica de Flor de muerto
Flor de muerto
Asclepias curassavica
Apocynaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Floripondio
Floripondio
Brugmansia suaveolens
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Frijol
Frijol
Phaseolus vulgaris
Fabaceae México
Ilustración botánica de Frijol de playa
Frijol de playa
Canavalia rosea
Fabaceae Caribe
Ilustración botánica de Galium aparine
Galium aparine
Galium aparine
Ilustración botánica de Galium corymbosum
Galium corymbosum
Galium corymbosum
Ilustración botánica de Geranium maculatum
Geranium maculatum
Geranium maculatum
Ilustración botánica de Guaco
Guaco
Mikania glomerata
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Guanacaste
Guanacaste
Enterolobium cyclocarpum
Fabaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Guaraná
Guaraná
Paullinia cupana
Sapindaceae Amazonia
Ilustración botánica de Guayaba
Guayaba
Psidium guajava
Myrtaceae México
Ilustración botánica de Guayacán
Guayacán
Guaiacum officinale
Zygophyllaceae Caribe
Ilustración botánica de Guayacán santo
Guayacán santo
Guaiacum sanctum
Zygophyllaceae Caribe
Ilustración botánica de Hamamelis virginiana
Hamamelis virginiana
Hamamelis virginiana
Ilustración botánica de Hierba de la culebra
Hierba de la culebra
Tradescantia multiflora
Commelinaceae
Ilustración botánica de Hierba de la golondrina
Hierba de la golondrina
Euphorbia hirta
Euphorbiaceae Caribe
Ilustración botánica de Hierba del Cáncer
Hierba del Cáncer
Cuphea aequipetala
Lythraceae México
Ilustración botánica de Hoja santa
Hoja santa
Piper auritum
Piperaceae México
Ilustración botánica de Huamanripa
Huamanripa
Senecio tephrosioides
Asteraceae Andes
Ilustración botánica de Huele de noche
Huele de noche
Cestrum nocturnum
Solanaceae Caribe
Ilustración botánica de Huito de altura
Huito de altura
Genipa spruceana
Rubiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Hypericum perforatum
Hypericum perforatum
Hypericum perforatum
Ilustración botánica de Ipecacuana
Ipecacuana
Cephaelis ipecacuanha
Rubiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Iris
Iris
Iris pallida
Iridaceae
Ilustración botánica de Jabillo
Jabillo
Hura crepitans
Euphorbiaceae Amazonia
Ilustración botánica de Jaboncillo
Jaboncillo
Phytolacca rivinoides
Phytolaccaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Jaboncillo
Jaboncillo
Sapindus saponaria
Sapindaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Jaborandi
Jaborandi
Pilocarpus jaborandi
Rutaceae Amazonia
Ilustración botánica de Jamaica
Jamaica
Hibiscus sabdariffa
Malvaceae México
Ilustración botánica de Jambú
Jambú
Acmella oleracea
Asteraceae Amazonia
Ilustración botánica de Jengibre
Jengibre
Zingiber officinale
Zingiberaceae Andes
Ilustración botánica de Jobo
Jobo
Spondias mombin
Anacardiaceae
Ilustración botánica de Jocote
Jocote
Spondias purpurea
Anacardiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Juassi
Juassi
Celtis iguanaea
Cannabaceae Andes
Ilustración botánica de Jurubeba
Jurubeba
Solanum paniculatum
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Jícara
Jícara
Crescentia cujete
Bignoniaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Lantana scabrida
Lantana scabrida
Lantana scabrida
Ilustración botánica de Laurus caustica
Laurus caustica
Laurus caustica
Ilustración botánica de Laurus sassafras
Laurus sassafras
Laurus sassafras
Ilustración botánica de Leucojum aestivum
Leucojum aestivum
Leucojum aestivum
Amaryllidaceae
Ilustración botánica de Limón
Limón
Citrus aurantiifolia
Rutaceae Caribe
Ilustración botánica de Linum
Linum
Linum usitatissimum
Linaceae
Ilustración botánica de Llantén
Llantén
Plantago major
Plantaginaceae Andes
Ilustración botánica de Lycopodium clavatum
Lycopodium clavatum
Lycopodium clavatum
Ilustración botánica de Lúcuma
Lúcuma
Pouteria lucuma
Sapotaceae Andes
Ilustración botánica de Maguey
Maguey
Agave americana
Asparagaceae México
Ilustración botánica de Maitén
Maitén
Maytenus boaria
Celastraceae Andes
Ilustración botánica de Malagueta
Malagueta
Pimenta racemosa
Myrtaceae Caribe
Ilustración botánica de Malanga
Malanga
Xanthosoma sagittifolium
Araceae Caribe
Ilustración botánica de Malva
Malva
Malva moschata
Malvaceae
Ilustración botánica de Mamey
Mamey
Pouteria sapota
Sapotaceae México
Ilustración botánica de Manayupa
Manayupa
Desmodium adscendens
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Manzanilla
Manzanilla
Matricaria chamomilla
Asteraceae México
Ilustración botánica de Matico
Matico
Buddleja globosa
Scrophulariaceae Andes
Ilustración botánica de Matico
Matico
Piper elongatum
Piperaceae Andes
Ilustración botánica de Maíz (pelos)
Maíz (pelos)
Zea mays
Poaceae México
Ilustración botánica de Melastoma aspera
Melastoma aspera
Melastoma aspera
Ilustración botánica de Menta
Menta
Mentha piperita
Lamiaceae Andes
Ilustración botánica de Mentha pulegium
Mentha pulegium
Mentha pulegium
Lamiaceae
Ilustración botánica de Mezquite
Mezquite
Prosopis juliflora
Fabaceae México
Ilustración botánica de Miconia theaezans
Miconia theaezans
Miconia theaezans
Ilustración botánica de Mimosa albida
Mimosa albida
Mimosa albida
Ilustración botánica de Moringa
Moringa
Moringa oleifera
Moringaceae Caribe
Ilustración botánica de Muña
Muña
Minthostachys mollis
Lamiaceae Andes
Ilustración botánica de Nance
Nance
Byrsonima crassifolia
Malpighiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Naranja
Naranja
Citrus sinensis
Rutaceae Caribe
Ilustración botánica de Nogal
Nogal
Juglans neotropica
Juglandaceae Andes
Ilustración botánica de Nymphaea odorata
Nymphaea odorata
Nymphaea odorata
Ilustración botánica de Orégano de monte
Orégano de monte
Lippia micromera
Verbenaceae Caribe
Ilustración botánica de Palmaria palmata
Palmaria palmata
Palmaria palmata
Palmariaceae
Ilustración botánica de Palo brasil
Palo brasil
Caesalpinia echinata
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Palo de Campeche
Palo de Campeche
Haematoxylum campechianum
Fabaceae México
Ilustración botánica de Papayuela
Papayuela
Vasconcellea pubescens
Caricaceae Andes
Ilustración botánica de Pareira brava
Pareira brava
Cissampelos pareira
Menispermaceae Amazonia
Ilustración botánica de Pejibaye
Pejibaye
Bactris gasipaes
Arecaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Pericón
Pericón
Tagetes lucida
Asteraceae México
Ilustración botánica de Peyote
Peyote
Lophophora williamsii
Cactaceae México
Ilustración botánica de Pichi
Pichi
Fabiana imbricata
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Pimienta gorda
Pimienta gorda
Pimenta dioica
Myrtaceae México
Ilustración botánica de Piper angustifolium
Piper angustifolium
Piper angustifolium
Ilustración botánica de Piper lanceolatum
Piper lanceolatum
Piper lanceolatum
Ilustración botánica de Piper scabrum
Piper scabrum
Piper scabrum
Ilustración botánica de Piripiri
Piripiri
Cyperus articulatus
Cyperaceae Amazonia
Ilustración botánica de Piscidia
Piscidia
Piscidia piscipula
Fabaceae
Ilustración botánica de Piñipiní
Piñipiní
Morinda royoc
Rubiaceae Caribe
Ilustración botánica de Piñón
Piñón
Jatropha curcas
Euphorbiaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Plátano
Plátano
Musa paradisiaca
Musaceae Caribe
Ilustración botánica de Podophyllum peltatum
Podophyllum peltatum
Podophyllum peltatum
Ilustración botánica de Poleo
Poleo
Clinopodium mexicanum
Lamiaceae México
Ilustración botánica de Polygonum aviculare
Polygonum aviculare
Polygonum aviculare
Polygonaceae
Ilustración botánica de Polygonum hydropiperoides
Polygonum hydropiperoides
Polygonum hydropiperoides
Ilustración botánica de Pronto alivio
Pronto alivio
Lippia alba
Verbenaceae Andes
Ilustración botánica de Quelite cenizo
Quelite cenizo
Chenopodium album
Amaranthaceae México
Ilustración botánica de Quina
Quina
Cinchona officinalis
Rubiaceae Andes
Ilustración botánica de Ramón
Ramón
Brosimum alicastrum
Moraceae México
Ilustración botánica de Retama
Retama
Senna reticulata
Fabaceae Amazonia
Ilustración botánica de Rocoto
Rocoto
Capsicum pubescens
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Romero
Romero
Rosmarinus officinalis
Lamiaceae México
Ilustración botánica de Rorippa
Rorippa
Rorippa islandica
Brassicaceae
Ilustración botánica de Sacha inchi
Sacha inchi
Plukenetia volubilis
Euphorbiaceae Andes
Ilustración botánica de Salicornia europaea
Salicornia europaea
Salicornia europaea
Amaranthaceae
Ilustración botánica de Salvia
Salvia
Salvia officinalis
Lamiaceae México
Ilustración botánica de Salvia biflora
Salvia biflora
Salvia biflora
Ilustración botánica de Salvia nipponica
Salvia nipponica
Salvia nipponica
Lamiaceae
Ilustración botánica de Salvia oppositiflora
Salvia oppositiflora
Salvia oppositiflora
Ilustración botánica de Sambucus
Sambucus
Sambucus nigra
Viburnaceae
Ilustración botánica de Sapucaia
Sapucaia
Lecythis pisonis
Lecythidaceae Amazonia
Ilustración botánica de Saúco
Saúco
Sambucus mexicana
Viburnaceae México
Ilustración botánica de Schinus dependens
Schinus dependens
Schinus dependens
Ilustración botánica de Senna birostris
Senna birostris
Senna birostris
Ilustración botánica de Sinicuichi
Sinicuichi
Heimia salicifolia
Lythraceae México
Ilustración botánica de Solanum nitidum
Solanum nitidum
Solanum nitidum
Ilustración botánica de Sucuuba
Sucuuba
Himatanthus sucuuba
Apocynaceae Amazonia
Ilustración botánica de Tabachín
Tabachín
Caesalpinia pulcherrima
Fabaceae Caribe
Ilustración botánica de Tabaco
Tabaco
Nicotiana tabacum
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Tagetes multiflora
Tagetes multiflora
Tagetes multiflora
Ilustración botánica de Tamarindo
Tamarindo
Tamarindus indica
Fabaceae Caribe
Ilustración botánica de Tepescohuite
Tepescohuite
Calliandra anomala
Fabaceae México
Ilustración botánica de Tilo
Tilo
Justicia pectoralis
Acanthaceae Caribe
Ilustración botánica de Tomate de árbol
Tomate de árbol
Cyphomandra betacea
Solanaceae Andes
Ilustración botánica de Toé
Toé
Brugmansia arborea
Solanaceae Amazonia
Ilustración botánica de Tradescantia de hoja ancha
Tradescantia de hoja ancha
Tradescantia zanonia
Commelinaceae
Ilustración botánica de Tres puntas
Tres puntas
Neurolaena lobata
Asteraceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Tucumã
Tucumã
Astrocaryum aculeatum
Arecaceae Amazonia
Ilustración botánica de Tussilago
Tussilago
Tussilago farfara
Asteraceae
Ilustración botánica de Té de Bogotá
Té de Bogotá
Ilex kunthiana
Aquifoliaceae
Ilustración botánica de Uvilla
Uvilla
Cissus verticillata
Vitaceae Caribe
Ilustración botánica de Uña de gato
Uña de gato
Uncaria tomentosa
Rubiaceae AmazoniaAndes
Ilustración botánica de Valeriana
Valeriana
Valeriana pinnatifida
Caprifoliaceae Andes
Ilustración botánica de Valerianella
Valerianella
Valerianella eriocarpa
Caprifoliaceae
Ilustración botánica de Veludo
Veludo
Mandevilla velutina
Apocynaceae Andes
Ilustración botánica de Verbena cimarrona
Verbena cimarrona
Stachytarpheta jamaicensis
Verbenaceae Caribe
Ilustración botánica de Verdolaga
Verdolaga
Portulaca oleracea
Portulacaceae México
Ilustración botánica de Yareta
Yareta
Azorella compacta
Apiaceae Andes
Ilustración botánica de Yopo
Yopo
Anadenanthera peregrina
Fabaceae Andes
Ilustración botánica de Zarzaparrilla
Zarzaparrilla
Smilax regelii
Smilacaceae Mesoamérica
Ilustración botánica de Árnica roja
Árnica roja
Galphimia glauca
Malpighiaceae México
☘
Abelmoschus manihot
Abelmoschus manihot
Malvaceae
☘
Acacia
Acacia victoriae
Fabaceae
☘
Acmella
Acmella caulirhiza
Asteraceae
☘
Acorus
Acorus calamus
Acoraceae
☘
Actaea
Actaea racemosa
Ranunculaceae
☘
Aegle
Aegle marmelos
Rutaceae
☘
Aesculus indica
Aesculus indica
Sapindaceae
☘
Aframomum
Aframomum corrorima
Zingiberaceae
☘
Alcachofa
Cynara scolymus
Asteraceae
☘
Alchornea
Alchornea triplinervia
Euphorbiaceae
☘
Alchornea cordifolia
Alchornea cordifolia
Euphorbiaceae
☘
Allium hypsistum
Allium hypsistum
Amaryllidaceae
☘
Alloplectus hispidus
Alloplectus hispidus
☘
Almecegueiro
Protium heptaphyllum
Burseraceae Amazonia
☘
Aloe
Aloe arborescens
Asphodelaceae
☘
Aloysia citrodora
Aloysia citrodora
Verbenaceae
☘
Aloysia gratissima
Aloysia gratissima
Verbenaceae
☘
Althaea officinalis
Althaea officinalis
Malvaceae
☘
Amaranthus spinosus
Amaranthus spinosus
Amaranthaceae
☘
Amomum subulatum
Amomum subulatum
Zingiberaceae
☘
Ananas comosus
Ananas comosus
Bromeliaceae
☘
Andira
Andira inermis
Fabaceae
☘
Andrographis
Andrographis paniculata
Acanthaceae
☘
Angelica
Angelica sinensis
Apiaceae
☘
Angelica
Angelica dahurica
Apiaceae
☘
Angelica archangelica
Angelica archangelica
Apiaceae
☘
Annona
Annona sylvatica
Annonaceae
☘
Annona
Annona dioica
Annonaceae
☘
Anredera cordifolia
Anredera cordifolia
Basellaceae
☘
Arctium
Arctium lappa
Asteraceae
☘
Aristolochia
Aristolochia manshuriensis
Aristolochiaceae
☘
Armoracia
Armoracia rusticana
Brassicaceae
☘
Arnica
Arnica montana
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia caruifolia
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia brevifolia
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia persica
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia biennis
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia caerulescens
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia haussknechtii
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia macrocephala
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia parviflora
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia inculta
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia austriaca
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia giraldii
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia spicigera
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia turanica
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia ciniformis
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia heptapotamica
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia minor
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia vulgaris
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia capillaris
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia rupestris
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia santonicum
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia glacialis
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia leucophylla
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia schrenkiana
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia glauca
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia morrisonensis
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia rubripes
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia hedinii
Asteraceae
☘
Artemisia
Artemisia karatavica
Asteraceae
☘
Artemisia afra
Artemisia afra
Asteraceae
☘
Artemisia aucheri
Artemisia aucheri
Asteraceae
☘
Artemisia campestris
Artemisia campestris
Asteraceae
☘
Artemisia dracunculus
Artemisia dracunculus
Asteraceae
☘
Artemisia jordanica
Artemisia jordanica
Asteraceae
☘
Artemisia lactiflora
Artemisia lactiflora
Asteraceae
☘
Artemisia lercheana
Artemisia lercheana
Asteraceae
☘
Artemisia nova
Artemisia nova
Asteraceae
☘
Artemisia princeps
Artemisia princeps
Asteraceae
☘
Artemisia saharae
Artemisia saharae
Asteraceae
☘
Artemisia sieberi
Artemisia sieberi
Asteraceae
☘
Artemisia viridis
Artemisia viridis
Asteraceae
☘
Aspidosperma cylindrocarpon
Aspidosperma cylindrocarpon
Apocynaceae
☘
Astronium
Astronium fraxinifolium
Anacardiaceae
☘
Asystasia gangetica
Asystasia gangetica
Acanthaceae
☘
Austrocedrus
Austrocedrus chilensis
Cupressaceae
☘
Avena
Avena sativa
Poaceae
☘
Azadirachta
Azadirachta indica
Meliaceae
☘
Babaçu
Orbignya phalerata
Arecaceae Amazonia
☘
Baccharis dracunculifolia
Baccharis dracunculifolia
Asteraceae
☘
Backhousia
Backhousia myrtifolia
Myrtaceae
☘
Backhousia citriodora
Backhousia citriodora
Myrtaceae
☘
Barbatimão
Stryphnodendron barbatimam
Fabaceae Andes
☘
Barleria
Barleria lupulina
Acanthaceae
☘
Basella alba
Basella alba
Basellaceae
☘
Bauhinia
Bauhinia holophylla
Fabaceae
☘
Bejaria racemosa
Bejaria racemosa
☘
Bergenia ligulata
Bergenia ligulata
Saxifragaceae
☘
Betula
Betula pendula
Betulaceae
☘
Bidens
Bidens gardneri
Asteraceae
☘
Brassica
Brassica juncea
Brassicaceae
☘
Brassica
Brassica oleracea
Brassicaceae
☘
Brassica
Brassica rapa
Brassicaceae
☘
Brassica carinata
Brassica carinata
Brassicaceae
☘
Breynia oblongifolia
Breynia oblongifolia
Phyllanthaceae
☘
Bromelia
Bromelia balansae
Bromeliaceae
☘
Caladium sagittifolium
Caladium sagittifolium
☘
Calahuala andina
Niphidium crassifolium
Polypodiaceae Andes
☘
Calandrinia ciliata
Calandrinia ciliata
☘
Calendula
Calendula officinalis
Asteraceae
☘
Caltha palustris
Caltha palustris
Ranunculaceae
☘
Campomanesia
Campomanesia pubescens
Myrtaceae
☘
Campomanesia velutina
Campomanesia velutina
Myrtaceae
☘
Canela de sassafrás
Ocotea pretiosa
Lauraceae Andes
☘
Carduus
Carduus pycnocephalus
Asteraceae
☘
Caryocar brasiliense
Caryocar brasiliense
Caryocaraceae
☘
Cascarilla
Remijia peruviana
Rubiaceae Andes
☘
Casearia
Casearia arborea
Salicaceae
☘
Casearia decandra
Casearia decandra
Salicaceae
☘
Cashapona
Socratea exorrhiza
Arecaceae Amazonia
☘
Cassia
Cassia abbreviata
Fabaceae
☘
Cassia hookeriana
Cassia hookeriana
☘
Catuaba
Trichilia catigua
Meliaceae Andes
☘
Caulerpa
Caulerpa lentillifera
Caulerpaceae
☘
Cecropia pachystachya
Cecropia pachystachya
Urticaceae
☘
Centaurea
Centaurea cyanus
Asteraceae
☘
Chaliponga
Diplopterys cabrerana
Malpighiaceae Amazonia
☘
Chamaecrista
Chamaecrista desvauxii
Fabaceae
☘
Chapéu de couro
Echinodorus macrophyllus
Alismataceae Andes
☘
Chayote
Sechium edule
Cucurbitaceae México
☘
Chimarrhis hookeri
Chimarrhis hookeri
☘
Chucum
Havardia albicans
Fabaceae México
☘
Chuquiragua
Chuquiraga jussieui
Asteraceae Andes
☘
Cirsium
Cirsium oleraceum
Asteraceae
☘
Ciruela de fraile
Bunchosia armeniaca
Malpighiaceae Andes
☘
Cistus ladanifer
Cistus ladanifer
Cistaceae
☘
Citrullus
Citrullus lanatus
Cucurbitaceae
☘
Citrullus
Citrullus colocynthis
Cucurbitaceae
☘
Citrus
Citrus limon
Rutaceae
☘
Clinacanthus
Clinacanthus nutans
Acanthaceae
☘
Clitoria
Clitoria ternatea
Fabaceae
☘
Coccinia grandis
Coccinia grandis
Cucurbitaceae
☘
Cochlospermum
Cochlospermum regium
Cochlospermaceae
☘
Codo de fraile
Thevetia peruviana
Apocynaceae México
☘
Combretum
Combretum collinum
Combretaceae
☘
Connarus
Connarus suberosus
Connaraceae
☘
Copalchi
Hintonia latiflora
Rubiaceae MesoaméricaMéxico
☘
Corchorus olitorius
Corchorus olitorius
Malvaceae
☘
Cordia
Cordia africana
Cordiaceae
☘
Cordón de fraile
Leonotis nepetifolia
Lamiaceae Amazonia
☘
Crataegus
Crataegus orientalis
Rosaceae
☘
Cratoxylum formosum
Cratoxylum formosum
Hypericaceae
☘
Crotalaria
Crotalaria longirostrata
Fabaceae
☘
Cuachalalate
Amphipterygium adstringens
Anacardiaceae México
☘
Cucumis
Cucumis anguria
Cucurbitaceae
☘
Cuminum
Cuminum cyminum
Apiaceae
☘
Cynara
Cynara cardunculus
Asteraceae
☘
Cyperus esculentus
Cyperus esculentus
Cyperaceae
☘
Dalbergia miscolobium
Dalbergia miscolobium
Fabaceae
☘
Dalbergia sissoo
Dalbergia sissoo
Fabaceae
☘
Dianthera secunda
Dianthera secunda
☘
Dichrostachys
Dichrostachys cinerea
Fabaceae
☘
Dicliptera peruviana
Dicliptera peruviana
☘
Diplazium
Diplazium esculentum
Athyriaceae
☘
Dipteryx
Dipteryx alata
Fabaceae
☘
Dracontium polyphyllum
Dracontium polyphyllum
☘
Duguetia
Duguetia furfuracea
Annonaceae
☘
Duguetia echinophora
Duguetia echinophora
Annonaceae
☘
Eclipta
Eclipta alba
Asteraceae
☘
Eleutherococcus
Eleutherococcus senticosus
Araliaceae
☘
Elsholtzia
Elsholtzia ciliata
Lamiaceae
☘
Emmotum nitens
Emmotum nitens
Metteniusaceae
☘
Erigeron
Erigeron floribundus
Asteraceae
☘
Escancel
Iresine diffusa
Amaranthaceae AmazoniaAndes
☘
Escancel
Iresine herbstii
Amaranthaceae AmazoniaAndes
☘
Eschscholzia
Eschscholzia californica
Papaveraceae
☘
Escobilla
Scoparia dulcis
☘
Eucalyptus
Eucalyptus olida
Myrtaceae
☘
Eugenia
Eugenia dysenterica
Myrtaceae
☘
Eugenia
Eugenia hiemalis
Myrtaceae
☘
Euphorbia
Euphorbia abyssinica
Euphorbiaceae
☘
Foeniculum
Foeniculum vulgare
Apiaceae
☘
Fumaria officinalis
Fumaria officinalis
Papaveraceae
☘
Galium
Galium verum
Rubiaceae
☘
Galium odoratum
Galium odoratum
Rubiaceae
☘
Gastrodia
Gastrodia elata
Orchidaceae
☘
Gaultheria reticulata
Gaultheria reticulata
☘
Geoffroea
Geoffroea decorticans
Fabaceae
☘
Glechoma hederacea
Glechoma hederacea
Lamiaceae
☘
Gobernadora
Larrea tridentata
Zygophyllaceae México
☘
Gomphrena
Gomphrena celosioides
Amaranthaceae
☘
Guaco trepador
Manettia cordifolia
Rubiaceae Andes
☘
Guizotia abyssinica
Guizotia abyssinica
Asteraceae
☘
Haba Tonka
Dipteryx odorata
Fabaceae
☘
Handroanthus
Handroanthus albus
Bignoniaceae
☘
Helichrysum
Helichrysum italicum
Asteraceae
☘
Helicteres
Helicteres isora
Malvaceae
☘
Hemidesmus indicus
Hemidesmus indicus
Apocynaceae
☘
Hierba de San Martín
Sauvagesia erecta
Ochnaceae Amazonia
☘
Hojasén
Flourensia cernua
Asteraceae México
☘
Huacapú
Minquartia guianensis
Coulaceae Amazonia
☘
Hydrastis canadensis
Hydrastis canadensis
Ranunculaceae
☘
Hypericum
Hypericum hircinum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum revolutum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum lanceolatum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum hookerianum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum hirsutum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum annulatum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum barbatum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum connatum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum humifusum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum japonicum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum henryi
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum origanifolium
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum carinatum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum foliosum
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum nummularium
Hypericaceae
☘
Hypericum
Hypericum reflexum
Hypericaceae
☘
Hypericum androsaemum
Hypericum androsaemum
Hypericaceae
☘
Hypericum cordifolium
Hypericum cordifolium
Hypericaceae
☘
Hypericum ellipticum
Hypericum ellipticum
Hypericaceae
☘
Hypericum lanuginosum
Hypericum lanuginosum
Hypericaceae
☘
Hypericum linarioides
Hypericum linarioides
Hypericaceae
☘
Hypericum prolificum
Hypericum prolificum
Hypericaceae
☘
Hypericum pulchrum
Hypericum pulchrum
Hypericaceae
☘
Hypericum salsugineum
Hypericum salsugineum
Hypericaceae
☘
Hypericum xylosteifolium
Hypericum xylosteifolium
Hypericaceae
☘
Hyssopus officinalis
Hyssopus officinalis
Lamiaceae
☘
Ilex
Ilex rotunda
Aquifoliaceae
☘
Ilex
Ilex latifolia
Aquifoliaceae
☘
Ilex
Ilex asprella
Aquifoliaceae
☘
Ilex
Ilex cornuta
Aquifoliaceae
☘
Inula helenium
Inula helenium
Asteraceae
☘
Iris
Iris florentina
Iridaceae
☘
Jacaranda
Jacaranda caroba
Bignoniaceae
☘
Jacaranda
Jacaranda decurrens
Bignoniaceae
☘
Jasminum officinale
Jasminum officinale
Oleaceae
☘
Jatobá
Hymenaea courbaril
Fabaceae AmazoniaAndes
☘
Jequitibá
Cariniana estrellensis
Lecythidaceae Andes
☘
Juglans
Juglans regia
Juglandaceae
☘
Juniperus communis
Juniperus communis
Cupressaceae
☘
Justicia
Justicia adhatoda
Acanthaceae
☘
Jícama
Pachyrhizus erosus
Fabaceae México
☘
Kielmeyera
Kielmeyera variabilis
Calophyllaceae
☘
Knautia
Knautia arvensis
Caprifoliaceae
☘
Krameria cistoidea
Krameria cistoidea
☘
Krameria triandra
Krameria triandra
☘
Lactuca serriola
Lactuca serriola
Asteraceae
☘
Lagenaria
Lagenaria siceraria
Cucurbitaceae
☘
Lampaya
Lampaya medicinalis
Verbenaceae Andes
☘
Leonurus
Leonurus cardiaca
Lamiaceae
☘
Leucaena leucocephala
Leucaena leucocephala
Fabaceae
☘
Limnophila
Limnophila indica
Plantaginaceae
☘
Linum prostratum
Linum prostratum
☘
Lithraea
Lithraea molleoides
Anacardiaceae
☘
Litsea cubeba
Litsea cubeba
Lauraceae
☘
Luehea candicans
Luehea candicans
Malvaceae
☘
Luffa
Luffa acutangula
Cucurbitaceae
☘
Lycium
Lycium barbarum
Solanaceae
☘
Lygodium japonicum
Lygodium japonicum
Lygodiaceae
☘
Machaerium
Machaerium scleroxylon
Fabaceae
☘
Malva neglecta
Malva neglecta
Malvaceae
☘
Malva parviflora
Malva parviflora
Malvaceae
☘
Malva sylvestris
Malva sylvestris
Malvaceae
☘
Mamey de Santo Domingo
Mammea americana
Calophyllaceae Caribe
☘
Medicago
Medicago sativa
Fabaceae
☘
Mentha
Mentha spicata
Lamiaceae
☘
Mentha
Mentha piperata
Lamiaceae
☘
Mentha
Mentha arvensis
Lamiaceae
☘
Miconia
Miconia langsdorffii
Melastomataceae
☘
Miconia minutiflora
Miconia minutiflora
Melastomataceae
☘
Monodora myristica
Monodora myristica
Annonaceae
☘
Murta
Ugni molinae
Myrtaceae Andes
☘
Muérdago
Phoradendron leucarpum
Viscaceae México
☘
Muérdago mexicano
Psittacanthus calyculatus
Loranthaceae México
☘
Myrcia
Myrcia multiflora
Myrtaceae
☘
Myrcia
Myrcia bella
Myrtaceae
☘
Myrcia laruotteana
Myrcia laruotteana
Myrtaceae
☘
Myrsine
Myrsine umbellata
Primulaceae
☘
Myrtus
Myrtus communis
Myrtaceae
☘
Nectandra
Nectandra cuspidata
Lauraceae
☘
Nelumbo
Nelumbo nucifera
Nelumbonaceae
☘
Ocimum
Ocimum lamiifolium
Lamiaceae
☘
Oenothera biennis
Oenothera biennis
Onagraceae
☘
Olea
Olea europaea
Oleaceae
☘
Oplopanax
Oplopanax elatus
Araliaceae
☘
Origanum
Origanum vulgare
Lamiaceae
☘
Origanum
Origanum syriacum
Lamiaceae
☘
Origanum majorana
Origanum majorana
Lamiaceae
☘
Ozoroa
Ozoroa insignis
Anacardiaceae
☘
Paederia foetida
Paederia foetida
Rubiaceae
☘
Paepalanthus pilosus
Paepalanthus pilosus
☘
Panax
Panax quinquefolius
Araliaceae
☘
Pangium
Pangium edule
Achariaceae
☘
Parkia speciosa
Parkia speciosa
Fabaceae
☘
Pau terra
Qualea grandiflora
Vochysiaceae Andes
☘
Peganum
Peganum harmala
Tetradiclidaceae
☘
Pelargonium
Pelargonium sidoides
Geraniaceae
☘
Pereskia aculeata
Pereskia aculeata
Cactaceae
☘
Perilla
Perilla frutescens
Lamiaceae
☘
Persea willdenovii
Persea willdenovii
Lauraceae
☘
Persicaria hydropiper
Persicaria hydropiper
Polygonaceae
☘
Persicaria odorata
Persicaria odorata
Polygonaceae
☘
Petroselinum crispum
Petroselinum crispum
Apiaceae
☘
Phaseolus lunatus
Phaseolus lunatus
Fabaceae
☘
Phyllanthus
Phyllanthus acidus
Phyllanthaceae
☘
Phytolacca acinosa
Phytolacca acinosa
Phytolaccaceae
☘
Pilocarpus pennatifolius
Pilocarpus pennatifolius
☘
Piper
Piper longum
Piperaceae
☘
Piper
Piper guineense
Piperaceae
☘
Piper borbonense
Piper borbonense
Piperaceae
☘
Pistacia lentiscus
Pistacia lentiscus
Anacardiaceae
☘
Pithecellobium dulce
Pithecellobium dulce
Fabaceae
☘
Plantago
Plantago ovata
Plantaginaceae
☘
Pluchea indica
Pluchea indica
Asteraceae
☘
Polygonum bistorta
Polygonum bistorta
Polygonaceae
☘
Pouteria
Pouteria ramiflora
Sapotaceae
☘
Primula vulgaris
Primula vulgaris
Primulaceae
☘
Prunus
Prunus mahaleb
Rosaceae
☘
Pulmonaria officinalis
Pulmonaria officinalis
Boraginaceae
☘
Pyrus
Pyrus communis
Rosaceae
☘
Pájaro bobo
Tessaria integrifolia
Asteraceae Andes
☘
Pápalo
Porophyllum ruderale
Asteraceae México
☘
Qualea
Qualea parviflora
Vochysiaceae
☘
Qualea multiflora
Qualea multiflora
Vochysiaceae
☘
Ranunculus
Ranunculus ficaria
Ranunculaceae
☘
Raphanus
Raphanus sativus
Brassicaceae
☘
Rauvolfia vomitoria
Rauvolfia vomitoria
Apocynaceae
☘
Reichardia
Reichardia picroides
Asteraceae
☘
Rhaponticum carthamoides
Rhaponticum carthamoides
Asteraceae
☘
Rheum
Rheum tataricum
Polygonaceae
☘
Rheum
Rheum officinale
Polygonaceae
☘
Rheum rhabarbarum
Rheum rhabarbarum
Polygonaceae
☘
Rhexia
Rhexia virginica
Melastomataceae
☘
Rhodiola
Rhodiola imbricata
Crassulaceae
☘
Rhododendron arboreum
Rhododendron arboreum
Ericaceae
☘
Rhus coriaria
Rhus coriaria
Anacardiaceae
☘
Ricinodendron heudelotii
Ricinodendron heudelotii
Euphorbiaceae
☘
Rosa
Rosa majalis
Rosaceae
☘
Rosa
Rosa multiflora
Rosaceae
☘
Rosa
Rosa canina
Rosaceae
☘
Ruellia asperula
Ruellia asperula
Acanthaceae
☘
Rumex crispus
Rumex crispus
Polygonaceae
☘
Salix
Salix gracilistyla
Salicaceae
☘
Salix babylonica
Salix babylonica
Salicaceae
☘
Salsola komarovii
Salsola komarovii
Amaranthaceae
☘
Salvia
Salvia africana
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia apiana
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia pomifera
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia microphylla
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia moorcroftiana
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia glutinosa
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia coccinea
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia virgata
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia limbata
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia aethiopis
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia bulleyana
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia viridis
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia syriaca
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia palaestina
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia greggii
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia cinnabarina
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia digitaloides
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia farinacea
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia lanigera
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia atropatana
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia cyanescens
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia halophila
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia macilenta
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia macrochlamys
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia greatae
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia nubicola
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia candidissima
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia hypoleuca
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia judaica
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia ringens
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia hians
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia longispicata
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia pseudeuphratica
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia staminea
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia trichocalycina
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia grandifolia
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia schimperi
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia kronenburgii
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia chorassanica
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia paramiltiorrhiza
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia clarkcowanii
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia lyrata
Lamiaceae
☘
Salvia
Salvia yosgadensis
Lamiaceae
☘
Salvia abrotanoides
Salvia abrotanoides
Lamiaceae
☘
Salvia albimaculata
Salvia albimaculata
Lamiaceae
☘
Salvia chienii
Salvia chienii
Lamiaceae
☘
Salvia deserti
Salvia deserti
Lamiaceae
☘
Salvia dichroantha
Salvia dichroantha
Lamiaceae
☘
Salvia dumetorum
Salvia dumetorum
Lamiaceae
☘
Salvia eriophora
Salvia eriophora
Lamiaceae
☘
Salvia fruticosa
Salvia fruticosa
Lamiaceae
☘
Salvia fulgens
Salvia fulgens
Lamiaceae
☘
Salvia helianthemifolia
Salvia helianthemifolia
Lamiaceae
☘
Salvia keerlii
Salvia keerlii
Lamiaceae
☘
Salvia marashica
Salvia marashica
Lamiaceae
☘
Salvia mekongensis
Salvia mekongensis
Lamiaceae
☘
Salvia montbretii
Salvia montbretii
Lamiaceae
☘
Salvia pilifera
Salvia pilifera
Lamiaceae
☘
Salvia plectranthoides
Salvia plectranthoides
Lamiaceae
☘
Salvia radula
Salvia radula
Lamiaceae
☘
Salvia sclarea
Salvia sclarea
Lamiaceae
☘
Salvia somalensis
Salvia somalensis
Lamiaceae
☘
Salvia sonchifolia
Salvia sonchifolia
Lamiaceae
☘
Salvia valentina
Salvia valentina
Lamiaceae
☘
Sambucus
Sambucus javanica
Viburnaceae
☘
Sangre de grado mexicana
Jatropha dioica
Euphorbiaceae México
☘
Sanguisorba
Sanguisorba officinalis
Rosaceae
☘
Sanguisorba canadensis
Sanguisorba canadensis
Rosaceae
☘
Santa María
Pothomorphe peltata
Piperaceae Amazonia
☘
Satureja
Satureja hortensis
Lamiaceae
☘
Saurauia napaulensis
Saurauia napaulensis
Actinidiaceae
☘
Saxifraga stolonifera
Saxifraga stolonifera
Saxifragaceae
☘
Schima wallichii
Schima wallichii
Theaceae
☘
Schkuhria pinnata
Schkuhria pinnata
☘
Schleichera
Schleichera oleosa
Sapindaceae
☘
Scolymus
Scolymus hispanicus
Asteraceae
☘
Senna alata
Senna alata
Fabaceae
☘
Senna auriculata
Senna auriculata
Fabaceae
☘
Senna italica
Senna italica
Fabaceae
☘
Sesamum
Sesamum alatum
Pedaliaceae
☘
Sesamum
Sesamum indicum
Pedaliaceae
☘
Sesbania
Sesbania sesban
Fabaceae
☘
Siparuna aspera
Siparuna aspera
☘
Siphonochilus
Siphonochilus aethiopicus
Zingiberaceae
☘
Sisymbrium
Sisymbrium officinale
Brassicaceae
☘
Sisymbrium irio
Sisymbrium irio
Brassicaceae
☘
Solanum
Solanum macrocarpon
Solanaceae
☘
Solanum
Solanum incanum
Solanaceae
☘
Sonchus asper
Sonchus asper
Asteraceae
☘
Sonchus oleraceus
Sonchus oleraceus
Asteraceae
☘
Spinacia
Spinacia oleracea
Amaranthaceae
☘
Stellaria media
Stellaria media
Caryophyllaceae
☘
Stryphnodendron
Stryphnodendron polyphyllum
Fabaceae
☘
Styrax
Styrax pohlii
Styracaceae
☘
Symphytum
Symphytum officinale
Boraginaceae
☘
Syzygium
Syzygium anisatum
Myrtaceae
☘
Syzygium malaccense
Syzygium malaccense
Myrtaceae
☘
Syzygium polycephalum
Syzygium polycephalum
Myrtaceae
☘
Tabebuia
Tabebuia serratifolia
Bignoniaceae
☘
Talinum paniculatum
Talinum paniculatum
Talinaceae
☘
Tanacetum
Tanacetum balsamita
Asteraceae
☘
Tanacetum vulgare
Tanacetum vulgare
☘
Telfairia occidentalis
Telfairia occidentalis
Cucurbitaceae
☘
Terminalia
Terminalia argentea
Combretaceae
☘
Terminalia sericea
Terminalia sericea
Combretaceae
☘
Tetrapleura
Tetrapleura tetraptera
Fabaceae
☘
Teucrium
Teucrium scordium
Lamiaceae
☘
Teucrium chamaedrys
Teucrium chamaedrys
Lamiaceae
☘
Thymus
Thymus praecox
Lamiaceae
☘
Thymus quinquecostatus
Thymus quinquecostatus
Lamiaceae
☘
Tila de flor
Ternstroemia pringlei
Pentaphylacaceae México
☘
Tiliacora triandra
Tiliacora triandra
Menispermaceae
☘
Tordylium
Tordylium apulum
Apiaceae
☘
Tragopogon
Tragopogon porrifolius
Asteraceae
☘
Tragopogon
Tragopogon pratensis
Asteraceae
☘
Trichosanthes
Trichosanthes kirilowii
Cucurbitaceae
☘
Trichosanthes dioica
Trichosanthes dioica
Cucurbitaceae
☘
Trifolium
Trifolium repens
Fabaceae
☘
Trixis antimenorrhoea
Trixis antimenorrhoea
Asteraceae
☘
Tronadora
Tecoma stans
Bignoniaceae México
☘
Tulbaghia
Tulbaghia violacea
Amaryllidaceae
☘
Ucuuba
Virola sebifera
Myristicaceae Amazonia
☘
Unonopsis guatterioides
Unonopsis guatterioides
Annonaceae
☘
Urtica
Urtica dioica
Urticaceae
☘
Urtica
Urtica urens
Urticaceae
☘
Urtica parviflora
Urtica parviflora
Urticaceae
☘
Uvilla amazónica
Pourouma cecropiifolia
Urticaceae Amazonia
☘
Vaccinium
Vaccinium macrocarpon
Ericaceae
☘
Vaccinium
Vaccinium arctostaphylos
Ericaceae
☘
Vaccinium vitis
Vaccinium vitis
Ericaceae
☘
Valeriana
Valeriana officinalis
Caprifoliaceae
☘
Veronica
Veronica ciliata
Plantaginaceae
☘
Veronica
Veronica beccabunga
Plantaginaceae
☘
Veronica officinalis
Veronica officinalis
Plantaginaceae
☘
Vicia
Vicia faba
Fabaceae
☘
Viola canadensis
Viola canadensis
Violaceae
☘
Viola odorata
Viola odorata
Violaceae
☘
Virola
Virola surinamensis
Myristicaceae Amazonia
☘
Vitex doniana
Vitex doniana
Lamiaceae
☘
Vitis
Vitis labrusca
Vitaceae
☘
Vitis
Vitis amurensis
Vitaceae
☘
Vitis californica
Vitis californica
Vitaceae
☘
Woodfordia fruticosa
Woodfordia fruticosa
Lythraceae
☘
Xanthium
Xanthium strumarium
Asteraceae
☘
Xanthoceras sorbifolium
Xanthoceras sorbifolium
Poaceae
☘
Yacón
Smallanthus sonchifolius
Asteraceae Andes
☘
Zingiber
Zingiber zerumbet
Zingiberaceae
☘
Zizania latifolia
Zizania latifolia
Poaceae
☘
Árnica mexicana
Heterotheca inuloides
Asteraceae México

Compuestos relacionados

Fitoquímicos que frecuentemente acompañan a compuestos fenólicos en las mismas especies. El número indica plantas en común.

Flavonoides (604) Terpenos (435) Alcaloides (272) Saponinas (251) Polifenoles (192) Taninos (132) Terpenoides (114) Quercetina (107) Glucósidos (110) Ácidos fenólicos (70)

Preguntas Frecuentes sobre Compuestos fenólicos

¿En qué plantas se encuentra compuestos fenólicos?

Compuestos fenólicos se encuentra en 714 plantas medicinales, entre ellas: Petroselinum crispum (Petroselinum crispum), Ananas comosus (Ananas comosus), Areca catechu (Areca catechu), Origanum majorana (Origanum majorana), Hydrastis canadensis (Hydrastis canadensis), Pistacia lentiscus (Pistacia lentiscus).

¿Para qué sirve compuestos fenólicos?

Las plantas que contienen compuestos fenólicos se utilizan tradicionalmente para: antiinflamatorio, astringente, nutritivo, digestivo, cicatrizante.

¿Cuántas plantas medicinales contienen compuestos fenólicos?

Se han documentado 714 plantas medicinales con compuestos fenólicos en la herbolaria latinoamericana.

Referencias científicas

Estudios seleccionados sobre compuestos fenólicos de la base de datos PubMed/MEDLINE.

  1. Natural Phenolic Compounds with Antithrombotic and Antiplatelet Effects: A Drug-likeness Approach Revisión
    Current medicinal chemistry (2024) — PMID: 38375850
  2. Medicinal Mushrooms: Their Bioactive Components, Nutritional Value and Application in Functional Food Production-A Review Revisión
    Molecules (Basel, Switzerland) (2023) — PMID: 37513265
  3. Dandelion ( Revisión
    Molecules (Basel, Switzerland) (2023) — PMID: 37446683
  4. Phenolic Compounds from New Natural Sources-Plant Genotype and Ontogenetic Variation Revisión
    Molecules (Basel, Switzerland) (2023) — PMID: 36838719
  5. Propolis: Its Role and Efficacy in Human Health and Diseases Revisión
    Molecules (Basel, Switzerland) (2022) — PMID: 36144852
  6. Myrciaria Genus: Bioactive Compounds and Biological Activities Revisión
    Chemistry & biodiversity (2022) — PMID: 36250914
  7. Anticancer Activities of Marine-Derived Phenolic Compounds and Their Derivatives Revisión
    Molecules (Basel, Switzerland) (2022) — PMID: 35209235
  8. Herbal Medicines for Diabetes Management and its Secondary Complications Revisión
    Current diabetes reviews (2021) — PMID: 33143632

La composición química puede variar según la parte de la planta, la región y las condiciones de cultivo.